Suplementy przed ciążą - najlepsze witaminy dla kobiet planujących ciążę

Kwiecień 20, 2023
Dominika Pagacz - Tokarek
Dominika Pagacz - Tokarek

magister farmacji

Odpowiednia suplementacja witaminowo-mineralna przed ciążą zwiększa prawdopodobieństwo zapłodnienia, a także prawidłowego przebiegu ciąży. Jakie witaminy są zalecane przed ciążą? Jakie suplementy są najlepsze przed zajściem w ciążę? Co wpływa korzystnie na płodność, a co ją zaburza?

Suplementy przed ciążą - najlepsze witaminy dla kobiet planujących ciążę
źródło: freepik
Spis treści

Witaminy przed ciążą - kwas foliowy, witamina D, jod, kwas DHA


Coraz więcej kobiet jest świadomych korzyści wynikających z przyjmowania określonych witamin przed ciążą. Dobry stan zdrowia organizmu i odpowiednia ilość wszystkich niezbędnych składników odżywczych wpływają na zdolność do zapłodnienia, utrzymanie ciąży i prawidłowy rozwój dziecka. Niektóre witaminy i składniki mineralne mają kluczowe znaczenia właśnie w okresie starania się o potomstwo, a także na samym początku ciąży. 

 

Jakie witaminy przed ciążą są niezbędne? Jakie suplementy pomagają zajść w ciążę? Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym, które mogą zajść w ciążę zaleca się przyjmowanie kwasu foliowego. Czy kwas foliowy sprzyja zajściu w ciążę? Suplementacja kwasu foliowego ma na celu przede wszystkim zapobieganie wystąpieniu wad układu nerwowego. Proces zamykania cewy nerwowej następuje w ciągu pierwszych 4 tygodni po zapłodnieniu. Niedobór kwasu foliowego w organizmie kobiety zwiększa ryzyko rozszczepu kręgosłupa, a także wad serca i układu moczowego. Niedostateczna ilość tego związku powoduje również wzrost prawdopodobieństwa poronienia. Jego suplementacja sprzyja więc prawidłowemu funkcjonowaniu układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i układu moczowego.

 

Jaka forma kwasu foliowego jest najlepsza? Jeszcze nie tak dawno temu zalecano witaminy dla kobiet planujących ciążę zawierające 0,4 mg kwasu foliowego w dawce dobowej. Znajduje się on m.in. w leku Folik oraz suplementach Olimp kwas foliowy czy też kwas foliowy Vita. Kilka lat temu zmieniono te wytyczne. Zgodnie z aktualnymi rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (dawniej były to rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego) w zakresie stosowania witamin na etapie planowania ciąży kobiety powinny przyjmować kwas foliowy w dawce 0,4 mg, a do tego aktywne formy tego związku (5-MTHF) w takiej samej ilości. Taki sposób suplementacji pomaga uzyskać właściwy poziom kwasu foliowego w czasie ciąży. Suplementacja witamin, w tym również suplementacja folianów, powinna rozpocząć się nie później niż 3 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę. 

 

Zwiększone zapotrzebowanie na wybrane witaminy i składniki mineralne nie dotyczy tylko kobiet ciężarnych i kobiet w trakcie karmienia piersią. Eksperci podkreślają konieczność suplementacji jeszcze przed zapłodnieniem wybranych składników odżywczych, które wpływają na sam proces poczęcia, a także prawidłowy rozwój dziecka (m.in. prawidłowy rozwój układu nerwowego) na wczesnym etapie ciąży.

 

Co jeszcze powinny zawierać suplementy przed ciążą? Warto zadbać o odpowiednią ilość witaminy D, która ma wpływ na zdrowie mamy i dziecka już od momentu, w którym zarodek zagnieżdża się w macicy. Więcej na temat tego, jak istotne jest dbanie o utrzymanie odpowiedniego poziomu witaminy D w okresie ciąży i po urodzeniu dziecka pisaliśmy w artykule: Witamina D3 dla dzieci - ważny składnik w diecie już na etapie życia płodowego. Suplementacja przed ciążą powinna obejmować więc również witaminę D w dawce 1500-2000 j.m. na dobę. Optymalnie byłoby oznaczyć poziom witaminy D dzięki badaniu krwi i dostosować dawkę witaminy D do uzyskanego wyniku. Witamina D znajduje się w takich lekach jak Vigantol, Ibuvit D3 oraz Vigantoletten.

 

Wybierając witaminy dla planujących ciążę, warto wziąć pod uwagę również obecność w nich kwasu DHA (kwas dokozaheksaenowy). Wpływa on na rozwój komórek nerwowych u dziecka. Zaleca się stosowanie 200 mg kwasów tłuszczowych omega-3 (DHA) na dobę lub więcej, jeśli dieta jest uboga w te związki. Należy zadbać też o suplementację jodu, który wspiera optymalny rozwój układu nerwowego. Jego niedobór zwiększa ryzyko upośledzenia umysłowego u dziecka. U kobiet z chorobami tarczycy dzienne zapotrzebowanie na jod może być inne. Ta grupa pacjentek powinna skonsultować z lekarzem dawkę jodu, która jest potrzebna przed zapłodnieniem i w trakcie ciąży.

 

 

Witaminy dla kobiet w ciąży

     

     

     

    Dieta przed ciążą, zmiana stylu życia dla starających się o dziecko


    Witaminy dla planujących ciążę dostarczają składniki odżywcze, które są szczególnie istotne dla kobiet starających się o potomstwo. Są to jednocześnie związki na które zapotrzebowanie w okresie ciąży rośnie i trudno może być je zaspokoić jedynie samą dietą. Dotyczy to m.in. kwasu foliowego, który jest związkiem nietrwałym i wrażliwym na działanie wielu czynników. Suplementacja przed ciążą jest potrzebna większości kobiet, ponieważ badania jasno pokazują jak powszechne są niedobory witamin i minerałów u tej grupy osób. 

     

    Suplementy diety w okresie planowania ciąży dają możliwość uzyskania odpowiedniego poziomu określonych składników odżywczych w organizmie i zapewnienie dzięki temu optymalnego środowiska do rozwoju dziecka. Pamiętajmy jednocześnie o tym, że preparaty witaminowe przed ciążą powinny być stosowane jako uzupełnienie zdrowej diety, a nie jej zastąpienie. Żaden suplement nie zastąpi bowiem bogactwa składników odżywczych, które zapewniają zróżnicowane, zdrowe posiłki. 

     

    Jaka dieta dla starających się o dziecko? Styl życia, w tym również dieta, ma bardzo duży wpływ na płodność. Posiłki powinny być zdrowe i zróżnicowane. Warto codziennie zadbać o spożycie kilku porcji warzyw. Kwas foliowy znajduje się m.in. w szpinaku, sałacie i brokułach. Ważne są też owoce i produkty pełnoziarniste. Tłuste ryby morskie dobrze byłoby spożywać 2 razy w tygodniu. Stanowią one cenne źródło nienasyconych kwasów omega, a także chociażby jodu. Dieta powinna być lekkostrawna. Zaleca się ograniczenie nasyconych tłuszczów zwierzęcych na rzecz tłuszczów roślinnych. Białko zwierzęce również warto wymienić na białko pochodzenia roślinnego. W spożywanych posiłkach nie powinno brakować żelaza, które przyswoi się w większym stopniu jeśli jednocześnie spożyjemy produkt bogaty w witaminę C. Zdrowa i zbilansowana dieta, a także regularna, lubiana aktywność fizyczna zapobiegają nadwadze i otyłości, które są istotnymi czynnikami zaburzającymi płodność. 

     

    Oprócz wprowadzenia odpowiedniej diety, przed ciążą warto zrezygnować z palenia papierosów. Negatywnie na płodność prawdopodobnie wpływa też alkohol. Nie udowodniono, aby ograniczenie kofeiny zwiększało szanse na poczęcie. Obecnie uważa się, że 1-2 filiżanki kawy w ciągu dnia nie zaburzają płodności i nie wpływają negatywnie na przebieg ciąży. Obniżać płodność może natomiast stres. Dotyczy to nie tylko kobiet, ale również mężczyzn. Radzenie sobie ze stresem może być szczególnie trudne dla osób, które już dłuższy czas bezskutecznie starają się o potomstwo. Warto w takich sytuacjach szukać wsparcia wśród bliskich i sposobów na zmniejszenie odczuwanego napięcia.

     

     

    Wspomaganie płodności - co stosować gdy pojawia się problem z zajściem w ciążę?


    Pary usilnie starające się o dziecko czasami poszukują specjalnych tabletek pomagających zajść w ciążę lub witamin płodności, które zwiększą szanse na zapłodnienie. Obecnie problem niepłodności dotyczy coraz większej ilości osób. Warto zaznaczyć, że jeżeli pojawia się problem z zapłodnieniem, nie należy zwlekać z wizytą u lekarza. Czasami w drodze o upragnione potomstwo przeszkodą jest niedobór jakiegoś składnika odżywczego lub zaburzenia hormonalne. Po ich unormowaniu, poczęcie może być dużo łatwiejsze. Konieczne jest jednak przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki i znalezienie przyczyny występujących trudności. Zaleca się więc, aby do lekarza udała się kobieta:

     

     

    • do 35. roku życia, która rok stara się o dziecko, współżyjąc regularnie 2-3 razy w tygodniu,
    • między 35. a 40. rokiem życia, która bezskutecznie stara się o dziecko przez co najmniej 6 miesięcy,
    • po 40. roku życia, jeśli chce zajść w ciążę - możliwość zapłodnienia spada wraz z upływem lat. Kobiety po 40. roku życia mają mniejszą szansę na zajście w ciążę, dlatego warto od razu zadbać o możliwie najwięcej czynników, które wpływają na płodność.

     


    Preparaty na wspomaganie płodności mogą być stosowane dodatkowo, jeśli zachodzi taka potrzeba. Jakie witaminy dla mężczyzn na płodność? Dobrze jest zwrócić uwagę na odpowiednią zawartość w diecie selenu i witaminy E. Jeśli w spożywanych posiłkach te ilości są niewystarczające, można sięgnąć po preparat, który je uzupełni. Składniki te znajdują się również w suplementach dedykowanych mężczyznom starającym się o potomstwo. Są to m.in. tabletki FertilMan lub kapsułki TENfertil ON. Korzystnie na jakość nasienia wpływa też ashwagandha oraz olej z czarnuszki. W badaniu potwierdzającym efektywność oleju z czarnuszki mężczyznom podawano go w ilości 5 ml dziennie przez okres 2 miesięcy. 

     

    W preparatach na wspomaganie płodności u kobiet znajdują się najczęściej: kwas foliowy i inne witaminy z grupy B, koenzym Q10, L-arginina, L-karnityna i składniki mineralne. Ich skuteczność we wspomaganiu płodności nie została jak dotąd jednoznacznie potwierdzona. Przykładowy suplement przeznaczony dla kobiet starających się o potomstwo to FertilWoman Plus.

     

    Witaminy dla kobiet planujących ciążę warto zacząć przyjmować nie później niż na 3 miesiące przed planowanym zapłodnieniem. Zapewnienie optymalnych warunków do prawidłowego rozwoju płodu znacząco zmniejsza ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu i wielu innych komplikacji. Starając się o potomstwo warto mieć na uwadze, jak duży wpływ na płodność ma styl życia. Wprowadzenie w nim odpowiednich zmian może znacząco zwiększyć szansę na zapłodnienie.

    Bibliografia

    1. Karowicz-Bilińska A., Nowak-Markwitz E., Opala T., Oszukowski P., Poręba R., Spaczyński M., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących, Ginekol Pol, 2014, 85, 395-399
    2. Zimmer M., Sieroszewski P., Oszukowski P., Huras H., Fuchs T., Pawłosek A., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące suplementacji u kobiet ciężarnych, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2020, tom 5, nr 4, 170-181
    3. Bomba-Opoń D., Hirnle  L., Kalinka J., Seremak-Mrozikiewicz A., Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym, w ciąży i połogu. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2017, tom 2, nr 5., 210-214
    4. Polotsky A.J., Houston S., Czy istnieje “dieta płodności”? Ginekologia po Dyplomie, 2010, 24-26
    5. Kolahdooz M., Nasri S., Modarres S.Z., Kianbakht S., Huseini H.F., Effects of Nigella sativa L. seed oil on abnormal semen quality in infertime men: a randomized double-blind, placebo-controlled clinical trial., Phytomedicine, 2014, 21 (6), 901-5
    6. Łukaszuk K., Kozioł K., Jakiel G. i inni, Diagnostyka i leczenie niepłodności - rekomendacje Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii (PTMRiE) oraz Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGP), Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2018, tom 3, nr 3, 112-140

    Chociaż niniejszy serwis może zawierać informacje dotyczące kwestii medycznych, prawnych czy biznesowych informacje te nie mogą stanowić ani zastępować porady specjalisty. ADPHARMA SP. Z O.O. nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje związane bezpośrednio lub pośrednio z jakimikolwiek działaniami lub zaniechaniami podejmowanymi przez użytkownika w oparciu o informacje lub materiały zawarte w niniejszym serwisie. Chociaż ADPHARMA SP. Z O.O. podejmuje wszelkie uzasadnione środki, aby informacje na tej platformie były dokładne, kompletne i aktualne, nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody lub straty związane z niedokładnością, niekompletnością, nierzetelnością lub brakiem aktualności informacji. Niniejszy serwis zawiera również publikacje naukowe, opinie ekspertów oraz wytyczne organizacji branżowych i naukowych. Wszelkie takie informacje stanowią wyłącznie opinie osób lub podmiotów, które je wyraziły i nie należy ich interpretować jako poglądów lub zobowiązań ADPHARMA SP. Z O.O.

    Tagi:

    Zobacz więcej artykułów

    • co na odporność w ciąży
      ciąża
      Grudzień 06, 2022
      Co na odporność w ciąży - jak wspomóc organizm przyszłej mamy w sezonie infekcyjnym?

      Przeziębienie u kobiet ciężarnych pojawia się częściej właśnie w sezonie infekcyjnym. Czy można mu zapobiegać? Co na odporność w ciąży warto stosować? Czy witamina C i probiotyki w ciąży chronią przed zachorowaniem?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Witaminy dla kobiet w ciąży - co należy suplementować w trakcie ciąży?
      ciąża
      Marzec 13, 2023
      Witaminy dla kobiet w ciąży - co należy suplementować w trakcie ciąży?

      Witaminy dla kobiet w ciąży wspierają prawidłowy rozwój dziecka, a także wpływają na odpowiednie funkcjonowanie organizmu kobiety ciężarnej. Jak wybrać witaminy prenatalne? Jakich witamin i składników mineralnych warto w nich szukać? 

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Witamina D w ciąży i w okresie karmienia piersią
      witamina D
      Kwiecień 26, 2023
      Witamina D w ciąży i w okresie karmienia piersią

      Witamina D w ciąży zapewnia prawidłowy rozwój dziecka i pozwala utrzymać zdrowie przyszłej mamy. Czym grozi niedobór witaminy D w ciąży? Jaki preparat z tym związkiem warto stosować? Czy można brać witaminę D podczas karmienia piersią?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Witamina C 1000 w ciąży i podczas karmienia - bezpieczeństwo stosowania
      witaminy dla kobiet
      Czerwiec 02, 2023
      Witamina C 1000 w ciąży i podczas karmienia - bezpieczeństwo stosowania

      Witamina C podczas karmienia piersią i w okresie ciąży przyjmowana jest czasami w wysokiej dawce - 1000 mg. Czy ma to uzasadnienie medyczne? Jaka dawka witaminy C potrzebna jest kobiecie w ciąży, a jaka kobiecie karmiącej piersią?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Anemia w ciąży - czy zawsze trzeba suplementować żelazo w ciąży?
      witaminy
      Czerwiec 02, 2023
      Anemia w ciąży - czy zawsze trzeba suplementować żelazo w ciąży?

      Niedobór żelaza w ciąży dotyczy ok. 20-40% kobiet w Europie. Czy w związku z tym suplementacja żelaza zalecana jest wszystkim kobietom oczekującym dziecka? Jakie mogą być konsekwencje niedoboru oraz nadmiaru żelaza w ciąży?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Probiotyki w ciąży i podczas karmienia - dlaczego są tak istotne?
      probiotyki
      Czerwiec 07, 2023
      Probiotyki w ciąży i podczas karmienia - dlaczego są tak istotne?

      Probiotyk dopochwowy w ciąży działa szybciej niż probiotyk doustny. Zaletą preparatu doustnego jest natomiast jednoczesny wpływ na mikrobiotę jelit. Kiedy warto stosować probiotyki w ciąży? Jakie probiotyki ginekologiczne wybrać? W jakich sytuacjach warto sięgnąć po probiotyk podczas laktacji?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Kwasy DHA w ciąży i dla matki karmiącej- jaki preparat wybrać?
      matka
      Czerwiec 07, 2023
      Kwasy DHA w ciąży i dla matki karmiącej- jaki preparat wybrać?

      Jednym z ważniejszych składników w diecie przyszłej mamy jak i kobiety karmiącej są kwasy omega – 3, a wśród nich kwas dokozaheksaenowy (DHA). Wszystko ze względu na jego duży wpływ na kształtowanie się układu nerwowego dziecka zarówno w okresie prenatalnym, jak i w pierwszych latach życia. Ile DHA w ciąży, a ile w okresie laktacji należy stosować i jak wybrać odpowiedni preparat?

      Karina Braja magister farmacji Karina Braja
    • Czy można stosować elektrolity w ciąży?
      elektrolity
      Sierpień 24, 2023
      Czy można stosować elektrolity w ciąży?

      Elektrolity biorą udział niemal we wszystkich procesach metabolicznych zachodzących w organizmie i regulują pracę układów oraz mięśni. Nic więc dziwnego, że ich odpowiedni poziom jest ważny również w ciąży. Jak właściwie uzupełniać elektrolity w ciąży? Jakie objawy pojawiają się w przypadku niedoboru elektrolitów u ciężarnej?

      Karina Braja magister farmacji Karina Braja
    • Kwas foliowy i witamina B12 w ciąży – kiedy niezbędna jest ich suplementacja?
      witamina b12
      Wrzesień 22, 2023
      Kwas foliowy i witamina B12 w ciąży – kiedy niezbędna jest ich suplementacja?

      Nie tylko kwas foliowy, ale również witamina B12 wpływa na prawidłowy przebieg ciąży oraz rozwój płodu. Do którego momentu ciąży warto suplementować kwas foliowy i w jakich dawkach? Kiedy konieczne jest przyjmowanie witaminy B12? Czy witaminy te potrzebne są również podczas karmienia piersią?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek