Katar bakteryjny - objawy, rozpoznanie, przebieg, leczenie

Bakteryjny katar- najczęstsze przyczyny

Patogenami odpowiedzialnymi za większość katarów bakteryjnych są:

• Streptococcus pneumoniae,
• Staphylococcus aureus
• Haemophilus influenzae,
• Moraxella catarrhalis.

Bakterie te kolonizują górne drogi oddechowe i mogą prowadzić do infekcji, zwłaszcza gdy układ odpornościowy jest osłabiony lub naturalna bariera ochronna śluzówki została uszkodzona na skutek działania różnego rodzaju czynników.

Niektórzy pacjenci mają znacznie większą predyspozycję do pojawienia się kataru ropnego niż inni. Mowa tutaj m.in. o osobach, które w sezonie infekcyjnym często zapadają na katar wirusowy towarzyszący przeziębieniu. Na skutek działania patogenów, pojawiają się miejscowe zmiany na śluzówce nosa, co osłabia jej naturalną funkcję obronną. Wodnisty katar znacznie częściej nadkaża się bakteryjnie u osób z osłabioną odpornością, dzieci, seniorów, pacjentów zmagających się z przewlekłymi schorzeniami dróg oddechowych, tj. astmą czy obturacyjną chorobą płuc, a także osób narażonych na działanie dymu tytoniowego oraz przebywających w zapylonym, zanieczyszczonym środowisku. Dlatego ta grupa pacjentów powinna szczególnie uważać na infekcje górnych dróg oddechowych i gdy pojawią się u nich pierwsze objawy kataru należy niezwłocznie podjąć leczenie domowe, a w razie pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza.

Katar bakteryjny- objawy i rozpoznanie

Katar bakteryjny u dzieci i dorosłych jest często mylony z nieżytem nosa o etologii wirusowej (katar wirusowy występuje znacznie częściej niż katar bakteryjny), jednak ma kilka charakterystycznych cech, które pozwalają go odróżnić i tym samym odpowiednio leczyć. W przebiegu kataru bakteryjnego mogą pojawić się takie objawy, jak:

• Gęsty katar o charakterystycznym zabarwieniu - w przebiegu infekcji bakteryjnej wydzielina zwykle jest zabarwiona (zielony katar lub mocno żółty katar), a jej ewakuacja z przewodów nosowych nie jest prosta. Powoduje ona uczucie zatkanego nosa i utrudnia oddychanie,
• Nieprzyjemny zapach wydzieliny z nosa,
• Ropny katar spływający po tylnej ścianie gardła, który generuje dodatkowo uczucie drapania w gardle i nieprzyjemny zapach z ust. Może też powodować mokry kaszel z odkrztuszaniem flegmy,
• Ropny katar zatokowy powodujący ból zatok i uczucie rozpierania twarzy, które to objawy nasilają się podczas pochylania głowy do przodu,
• Ropny katar i ropiejące oczy- mogą oznaczać, że infekcja rozszerzyła się na zatoki przynosowe,
• Symptomy ogólnoustrojowe związane z zakażeniem, tj. osłabienie, ogólne złe samopoczucie, podwyższona temperatura ciała, ból głowy, szybko pojawiające się i narastające kaskadowo objawy choroby - przy infekcji bakteryjnej objawy są zazwyczaj bardziej nasilone niż przy infekcji wirusowej.

W rozpoznaniu infekcji pomaga również czas trwania objawów. Ile trwa infekcja bakteryjna nosa? Zwykle utrzymuje się ona od 7 do 10 dni, choć przy braku leczenia może trwać dłużej. Symptomy nasilają się po początkowej poprawie lub są bardzo intensywne od samego początku trwania choroby. Katar bakteryjny często jest powikłaniem infekcji wirusowej, a związane z nim objawy pojawiają się po kilku dniach trwania typowego przeziębienia. 

Mimo charakterystycznych cech kataru ropnego, aspekt katar bakteryjny a wirusowy, zawsze powinien wyjaśnić lekarz. Odpowiednia diagnoza wymaga uwzględnienia objawów klinicznych oraz przeprowadzenia badania lekarskiego. W niektórych przypadkach wykonuje się również wymaz z nosa, szczególnie gdy stan zapalny błony śluzowej nosa często nawraca. Określenie przyczyny kataru - konkretnego patogenu odpowiedzialnego za ropny katar z jednej dziurki bądź obu, pozwala na celowaną farmakoterapię zapewniającą najwyższą skuteczność.

Wiele osób zastanawia się również czy katar bakteryjny jest zaraźliwy? Oczywiście, katar ropny jest zaraźliwy. Dlatego tak łatwo infekcje kataralne rozprzestrzeniają się w żłobkach i przedszkolach oraz innych skupiskach, gdzie ciężko jest z utrzymaniem dystansu i zasad higieny. Bakterie przenoszone są z człowieka na człowieka drogą kropelkową lub poprzez dotykanie zanieczyszczonych przedmiotów. Bytują w obrębie błony śluzowej nosa i dróg oddechowych, a gdy odporność spada, pojawia się sposobność do ich namnażania i rozwoju symptomów choroby.

Jak leczyć katar bakteryjny? Domowe sposoby na katar ropny

Jak wyleczyć ropny katar? Czy katar bakteryjny przejdzie bez antybiotyku? Ropna wydzielina nie zawsze wymaga wdrożenia antybiotykoterapii. Tego typu specjalne farmaceutyki są wskazane tylko w przypadku ciężkich, przewlekłych lub skomplikowanych infekcji. Antybiotyki są niezbędne, gdy występuje wysoka gorączka, silny ból zatok lub objawy związane z zapaleniem ucha środkowego, które to stanowią powikłania kataru bakteryjnego. O ich zastosowaniu zawsze powinien zdecydować lekarz. W przypadku wdrożenia antybiotyku dolegliwości zazwyczaj stopniowo ustępują po 24-48 godzinach od rozpoczęcia terapii.

Przy pierwszych objawach kataru bakteryjnego warto też sięgnąć po domowe metody, które pozwolą ograniczyć rozwój choroby i załagodzą jej objawy. Stanowią również ważne uzupełnienie podstawowej farmakoterapii. Czym leczyć katar bakteryjny w warunkach domowych?

• Płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej lub hipertonicznej, co pozwoli na oczyszczenie śluzówki i udrożnienie nosa,
• Nawilżenie powietrza w pomieszczeniu- nawilżacze powietrza pomagają przywrócić właściwe funkcjonowanie śluzówki. Należy też pamiętać o regularnym wietrzeniu pomieszczeń, które pomaga choć częściowo pozbyć się różnego rodzaju drobnoustrojów,
• Nawodnienie i odpoczynek,
• Inhalacje zarówno parowe z wykorzystaniem soli fizjologicznej, olejków eterycznych (olejek miętowy, tymiankowy) lub ziół (rumianek, ), jak i nebulizacja z hipertonicznego roztworu chlorku sodu- pozwolą upłynnić gęstą wydzielinę, zmniejszyć niedrożność nosa, a olejki i zioła wykazują dodatkowo działanie przeciwdrobnoustrojowe.

Przy zakażeniu bakteryjnym, podobnie jak w przypadku infekcji wirusowych, warto pamiętać o domowych sposobach. Choć nie wyleczą choroby mogą znacznie poprawić komfort pacjenta. Przy katarze istotne jest systematyczne nawilżanie błony śluzowej nosa. Pomocne są w tym aerozole z wodą morską, które jednocześnie oczyszczają, nawilżają i łagodzą podrażnienia śluzówki nosa.

Leki na katar bakteryjny

Leczenie kataru bakteryjnego powinno łączyć w sobie zarówno postępowanie przyczynowe, jak i objawowe. Jak pozbyć się kataru bakteryjnego?

• Łagodzenie objawów kataru i udrożnienie nosa polegające na oczyszczeniu śluzówki z zalegającej wydzieliny naturalną wodą morską, wykonywaniu inhalacji wspomagających upłynnienie wydzieliny i stosowaniu leków obkurczających śluzówkę (na katar dostępne są krople i spraye do nosa zawierające oksymetazolinę lub ksylometazolinę bądź tabletki na katar z pseudoefedryną lub fenylefryną),
• Zwalczanie przyczyny infekcji czyli stosowanie miejscowo kropli do nosa z antybiotykiem lub antybiotyku doustnego gdy współwystępuje zapalenie zatok bądź zapalenie ucha.
• Leczenie wspomagające czyli wspieranie odporności w czasie infekcji i sięganie po ziołowe preparaty o aktywności przeciwdrobnoustrojowej. Dostępnych jest wiele preparatów złożonych tego typu, m.in. tabletki Sinupret, środki zawierające ekstrakt z pelargonii, bzu czarnego, olejki eteryczne (np. olejek eukaliptusowy). Przy silnym bólu głowy lub gorączce można też sięgnąć po niesteroidowe leki przeciwzapalne. Są one często stosowane w leczeniu objawowym infekcji, niezależnie od tego, czy ma ona podłoże bakteryjne, czy wirusowe.

Katar ropny z zatok, czyli powikłania bakteryjnego nieżytu nosa

Czy ropny katar jest niebezpieczny? Katar bakteryjny może prowadzić do rozwoju groźnych powikłań, szczególnie jeśli nie jest odpowiednio leczony. Najczęściej występującymi są:

• Przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (sprawdź czym charakteryzuje się katar zatokowy),
• Zapalenie ucha środkowego,
• Zapalenie krtani. 

Najbardziej skłonne do tego typu komplikacji bakteryjnego zapalenia śluzówki nosa są dzieci, u których układ oddechowy nie jest w pełni rozwinięty i osoby z osłabioną odpornością. Dlatego nie można lekceważyć u nich kataru. Maluch z gęstą i żółtą wydzieliną z nosa powinien zostać na obserwacji w domu dla dobra własnego i swoich rówieśników.

Warto pamiętać, że sam katar bakteryjny również może stanowić powikłanie pierwotnej infekcji wirusowej. Co więcej również katar alergiczny może zostać nadkażony i zmienić swój charakter, a w konsekwencji dojdzie do rozwoju zapalenia większego obszaru górnych dróg oddechowych. Na skutek przewlekłego stanu zapalnego, jak również podrażnienia śluzówki może pojawić się również ropny katar z krwią.

Katar bakteryjny- profilaktyka
Znając odpowiedź na pytanie: czy katar ropny jest zaraźliwy? Warto zastanowić się, jak uniknąć zakażenia. Można podjąć działanie profilaktyczne, które pomogą zapobiec infekcji. Należą do nich:

Unikanie kontaktu z osobą chorą, ponieważ patogeny przenoszą się w łatwy sposób drogą kropelkową,
Wzmacnianie odporności zarówno poprzez zdrową, zbilansowaną i zróżnicowaną dietę bogatą w witaminy i minerały, regularną aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu, jak i ewentualne stosowanie suplementów wspierającą funkcjonowanie układu immunologicznego,
Troska o higienę osobistą, tj. głównie częste mycie rąk.
 

Jaki kolor kataru oznacza koniec infekcji? Znając fazy kataru u dorosłych można spodziewać się żółtego kataru pod koniec infekcji. Kiedy jednak katar bakteryjny nie ustępuje po 10 dniach lub gdy objawy ulegają nasileniu należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Różne kolory kataru mogą jedynie sugerować jego etiologię. Dlatego też to zawsze specjalista ocenia, jak powinien wyglądać schemat leczenia infekcji kataralnej. Bakteryjny nieżyt nosa może nieść ze sobą znacznie poważniejsze powikłania zdrowotne.