Wodnisty katar u dziecka - co stosować?

magister farmacji
Wodnisty katar u niemowlaka to częsta dolegliwość i prawdziwa zmora dla rodziców. Niektóre maluchy, szczególnie te mieszkające w bardziej zanieczyszczonych regionach Polski, mają katar cały rok. Jakie mogą być przyczyny wodnistego kataru u dzieci i jak łagodzić jego objawy?
Wodnisty katar u niemowlaka to częsta dolegliwość i prawdziwa zmora dla rodziców. Niektóre maluchy, szczególnie te mieszkające w bardziej zanieczyszczonych regionach Polski, mają katar cały rok. Jakie mogą być przyczyny wodnistego kataru u dzieci i jak łagodzić jego objawy?

Przyczyny wodnistego kataru u dziecka, czyli co oznacza lejący katar z nosa?
Niedojrzała budowa układu oddechowego dziecka, a także słabsza niż w przypadku osób dorosłych funkcjonalność układu odpornościowego, sprzyja częstemu katarowi. Wyciek płynnej wydzieliny z nosa może mieć różne przyczyny.
Infekcja wirusowa jako najczęstsza przyczyna cieknącego kataru
Jeśli chodzi o etapy kataru u dziecka to wodnista wydzielina pojawia się zwykle na początkowym etapie infekcji wirusowej. Wirusy, m.in. rinowirusy, koronowirusy, wirusy paragrypy, wirus RSV, a także adenowirusy i enterowirusy atakują błonę śluzową nosa i zatok przynosowych, co prowadzi do rozwoju miejscowego stanu zapalnego i nadprodukcji wydzieliny. Katar bakteryjny u dzieci nie jest wodnisty, co więcej infekcje bakteryjne stosunkowo rzadko odpowiadają za nieżyt nosa u najmłodszych. Należy jednak pamiętać, że katar wirusowy u dzieci może zostać wtórnie nadkażony i zmienia swój charakter na bakteryjny. Wydzielina staje się wówczas gęstsza, żółta, a nawet zielona. Charakterystyczny jest również jej nieprzyjemny zapach. Z kolei wirusowe infekcje dróg oddechowych mogą przebiegać również a takimi dolegliwościami jak: podwyższona temperatura ciała, ból gardła, kaszel, osłabienie, zmęczenie, czy brak apetytu.
Alergiczny nieżyt nosa
Inne przyczyny wodnistego kataru u dziecka mogą mieć związek z miejscowym drażnieniem śluzówki przez alergeny oraz pył i dym. Jeśli katar pojawia się na skutek nadwrażliwości na alergeny, m.in. pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt czy pleśń, mowa o rozwoju alergicznego nieżytu nosa. Oprócz wodnistego kataru pojawiają się również inne objawy alergii, tj. swędzenie nosa, kichanie, zaczerwienienie i swędzenie oczu, łzawienie oczu, drapanie w gardle oraz uczucie swędzenia. Symptomy nasilają się sezonowo lub jedynie przy kontakcie z alergenem. Zdarza się również alergiczny przewlekły katar u dziecka, wówczas objawy nieżytu nosa utrzymują się cały rok. Ważne, aby przedłużające się dolegliwości skonsultować z lekarzem. W przypadku alergii, która nie jest odpowiednio leczona istnieje ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej.
Inne czynniki wywołujące nieżyt błony śluzowej nosa
Do przyczyn kataru zaliczana jest również ekspozycja na dym papierosowy. Również zanieczyszczenie powietrza, silne zapachy czy chemikalia mogą prowadzić do wodnistego kataru u niemowlaka i starszego dziecka. Dlatego też dzieci mieszkające w bardziej zanieczyszczonych metropoliach zmagają się z całorocznym wodnistym katarem i mają również większą skłonność do infekcji górnych dróg oddechowych. U dzieci może wystąpić także naczynioruchowy nieżyt błony śluzowej nosa. Objawia się on wodnistym katarem na skutek gwałtownej, dużej zmiany temperatury otoczenia. Dlatego właśnie zimą po wyjściu na zewnątrz z ciepłego mieszkania dziecku zaczyna wyciekać z noska katar. Podobnie może dziać się podczas picia gorących napojów oraz jedzenia ostrych potraw. Wodnisty katar u niemowlaka i małego dziecka pojawia się często również podczas ząbkowania. Ma to związek z osłabioną w tym czasie odpornością. Organizm proces wyrzynania zębów odbiera jak coś, z czym trzeba walczyć. Poza tym w tym okresie dziecko wkłada do buzi różne przedmioty, które są pełne drobnoustrojów chorobotwórczych. Niekiedy podczas ząbkowania może pojawić się również gorączka, co błędnie może zostać zinterpretowane przez rodziców jako katar infekcyjny.
Ustalając przyczynę wodnistego kataru u dziecka warto wiedzieć, że różne reakcje w błonie śluzowej nosa mogą przebiegać w tym samym czasie. Często zdarza się np. nieżyt naczynioruchowy i wywołany przez alergeny.
Co na wodnisty katar u niemowlaka i starszego dziecka?
Wodnisty katar u dziecka leczy się w zależności od jego przyczyny, chociaż opiera się ono głównie na postępowaniu objawowym. Oprócz podstawowej terapii nieżytu nosa, stosowane leki mają na celu łagodzenie również innych objawów z nim związanych. W przebiegu wodnistego kataru u dziecka wywołanego infekcją wirusową pojawia się często kaszel, związany ze spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból i podrażnienie gardła, gorączka, a także osłabienie, problemy ze snem i pogorszenie samopoczucia. Alergiczny katar często współwystępuje z kichaniem, łzawieniem i świądem oczu, a także drapaniem w gardle. Natomiast gdy katar został wywołany przebywaniem w zapylonym środowisku, pojawiają się dodatkowo dyskomfort w nosie i podrażnienie śluzówki.
Jak pozbyć się wodnistego kataru u dziecka? Co hamuje cieknący katar i jakie preparaty dostępne bez recepty pomogą załagodzić wodnisty katar u dziecka?
- spray do nosa z xylometazoliną i oxymetazoliną – są to preparaty do krótkotrwałego stosowania (do 7 dni), obkurczają naczynia krwionośne, znosząc tym samym przekrwienie śluzówki nosa, ograniczają wyciek z nosa i
- zmniejszają obrzęk śluzówki, ułatwiając oddychanie,
- spray do nosa zwierający hipertoniczny roztwór chlorku sodu- pomaga zmniejszyć obrzęk i oczyścić nos, działa na zasadzie zjawiska osmozy, niweluje uczucie zatkanego nosa,
- preparaty do nebulizacji- sprawdzą się ampułki z hipertonicznym roztworem soli oraz te zawierające ektoinę, natomiast w przypadku suchego kaszlu i podrażnienia gardła również te wzbogacone o kwas hialuronowy,
- olejki eteryczne do aromaterapii- preparaty zawierające olejki eteryczne występują w różnych formach- maści do smarowania, plasterków nasączonych olejkami, płynów do kąpieli lub pojedynczych olejków, które można
- wykorzystać w inhalacji parowej, wszystkie te preparaty wspomagają funkcjonowanie dróg oddechowych, udrażniają nos i ułatwiają oddychanie,
- preparaty wspomagające odporność- wodnisty katar u niemowlaka i starszego dziecka, bez względu na jego przyczynę to zawsze sygnał, że warto wspomagać układ immunologiczny podając np. preparat z witaminą C, D3,
- laktoferyną, cynkiem, kwasami omega-3 czy czarnym bzem.
Dla dzieci od 7. roku życia dostępne są syropy zawierające w swoim składzie pseudoefedrynę, dekstrometorfan i triprolidynę. Są one wskazane do stosowania w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych przebiegającej z kaszlem, obrzękiem błony śluzowej nosa i wodnistym katarem.
Leki na katar alergiczny dla dzieci, szczególnie tych małych są dostępne na receptę. Leczenie obejmuje stosowanie doustnych leków przeciwhistaminowych oraz preparatów o działaniu miejscowym- sprayów do nosa zawierających steryd i/lub substancję przeciwhistaminową, a w przypadku alergicznego zapalenia spojówek również przeciwalergicznych kropli do oczu. Korzystnie na właściwości śluzówki nosa wpływają spraye do nosa zawierające sól fizjologiczną wzbogacone o oleje, witaminę E oraz ektoinę. Można je stosować profilaktycznie gdy maluch narażony jest na działanie zanieczyszczeń, które uszkadzają śluzówkę nosa.
Jeśli w czasie kataru wystąpią również inne objawy związane z infekcją stosuje się odpowiednio leki na kaszel, ból gardła czy gorączkę. Jeśli wodnista wydzielina stanie się gęsta i żółta, warto zastosować preparat pomocny w jej upłynnieniu. Na gęsty katar u dziecka sprawdzą się inhalacje z hipertonicznej soli czy spray no nosa z N-acetylocysteiną.
Katar wodnisty u dziecka- domowe sposoby
Kiedy dziecko staje się marudne, a z noska zaczyna lać się wodnista wydzielina warto wdrożyć różnego rodzaju metody, które poprawią samopoczucie malucha. Najczęściej wystarczy leczenie domowe, aby załagodzić nieprzyjemne dolegliwości związane z katarem. Jakie domowe sposoby sprawdzą się w przypadku wodnistego kataru u dziecka spowodowanego przez infekcję?
- Prawidłowe nawodnienie organizmu- rozrzedza wydzielinę i ułatwia jej usunięcie. Dobrze sprawdzą się woda, herbatki ziołowe czy buliony.
- Nawilżanie powietrza i wietrzenie pomieszczenia- pomaga utrzymać błonę śluzową nosa w dobrej kondycji.
- Ciepłe kąpiele- para wodna z ciepłej kąpieli pomaga nawilżyć drogi oddechowe i rozrzedza wydzielinę zalegająca w zatokach.
W przypadku kataru alergicznego w warunkach domowych należy ograniczyć dziecku kontakt z alergenem- substancją, która wywołuje objawy. W przypadku alergicznego nieżytu nosa ważne jest także dbanie o kondycję śluzówki. Dlatego regularnie warto sięgać po roztwory soli fizjologicznej do nosa, które zapewnią odpowiednie nawilżenie oraz funkcjonalność błony śluzowej nosa.
Wodnisty katar u niemowlaka- kiedy do lekarza?
Wodnisty katar, który utrzymuje się przez kilkanaście dni warto skonsultować z lekarzem. Tym bardziej jeśli zmieni się jego charakter. Konsultacji podlegają również objawy towarzyszące katarowi, tj. gorączka, ból ucha, ból głowy, obrzęk wokół oczu, które to mogą wskazywać np. na katar zatokowy u dzieci lub bakteryjne powikłanie. Powikłaniem kataru u dzieci często jest zapalenie ucha, ze względu na budowę anatomiczną trąbki słuchowej- jest ona krótsza i bardziej pozioma. W przypadku podejrzenia alergii konieczna jest konsultacja ze specjalistą- alergologiem.
Wodnisty katar u dziecka jest powszechnym problemem, który może być wywołany przez różne czynniki. Dla łagodzenia objawów kluczowe jest odpowiednie nawadnianie malucha, nawilżanie powietrza oraz stosowanie dostępnych bez recepty środków na katar. Warto również znać moment, kiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby zapewnić dziecku szybkie i skuteczne leczenie. Dzięki temu można zminimalizować dyskomfort i przyspieszyć powrót malucha do zdrowia.
Bibliografia
- http://managerapteki.pl/katar-u-dzieci/
- Poddighe D., et. al.; Non-allergic rhinitis in children: Epidemiological aspects, pathological features, diagnostic methodology and clinical management; World J Methodol. 2016; 6(4): 200–213.
- Doniec Z., Sybilski A.; Alergiczny nieżyt nosa – nowe wyzwania przed sezonem pylenia; Alergoprofil 2020; 16(4): 49-5.
- Zawadzka-Krajewska A., Kulus M., Krajewska M.; Alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa u dzieci a astma; Alergoprofil 2007; 3(3): 12-17.
Chociaż niniejszy serwis może zawierać informacje dotyczące kwestii medycznych, prawnych czy biznesowych informacje te nie mogą stanowić ani zastępować porady specjalisty. ADPHARMA SP. Z O.O. nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje związane bezpośrednio lub pośrednio z jakimikolwiek działaniami lub zaniechaniami podejmowanymi przez użytkownika w oparciu o informacje lub materiały zawarte w niniejszym serwisie. Chociaż ADPHARMA SP. Z O.O. podejmuje wszelkie uzasadnione środki, aby informacje na tej platformie były dokładne, kompletne i aktualne, nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody lub straty związane z niedokładnością, niekompletnością, nierzetelnością lub brakiem aktualności informacji. Niniejszy serwis zawiera również publikacje naukowe, opinie ekspertów oraz wytyczne organizacji branżowych i naukowych. Wszelkie takie informacje stanowią wyłącznie opinie osób lub podmiotów, które je wyraziły i nie należy ich interpretować jako poglądów lub zobowiązań ADPHARMA SP. Z O.O.




