Wodnisty katar u dziecka - co stosować?

Lipiec 08, 2024
Karina Braja
Karina Braja

magister farmacji

Wodnisty katar u niemowlaka to częsta dolegliwość i prawdziwa zmora dla rodziców. Niektóre maluchy, szczególnie te mieszkające w bardziej zanieczyszczonych regionach Polski, mają katar cały rok. Jakie mogą być przyczyny wodnistego kataru u dzieci i jak łagodzić jego objawy?

Wodnisty katar u dziecka - co stosować?
źródło: Freepik
Spis treści

Przyczyny wodnistego kataru u dziecka, czyli co oznacza lejący katar z nosa?


Niedojrzała budowa układu oddechowego dziecka, a także słabsza niż w przypadku osób dorosłych funkcjonalność układu odpornościowego, sprzyja częstemu katarowi. Wyciek płynnej wydzieliny z nosa może mieć różne przyczyny.

 

 

Infekcja wirusowa jako najczęstsza przyczyna cieknącego kataru


Jeśli chodzi o etapy kataru u dziecka to wodnista wydzielina pojawia się zwykle na początkowym etapie infekcji wirusowej. Wirusy, m.in. rinowirusy, koronowirusy, wirusy paragrypy, wirus RSV, a także adenowirusy i enterowirusy atakują błonę śluzową nosa i zatok przynosowych, co prowadzi do rozwoju miejscowego stanu zapalnego i nadprodukcji wydzieliny. Katar bakteryjny u dzieci  nie jest wodnisty, co więcej infekcje bakteryjne stosunkowo rzadko odpowiadają za nieżyt nosa u najmłodszych. Należy jednak pamiętać, że katar wirusowy u dzieci może zostać wtórnie nadkażony i zmienia swój charakter na bakteryjny. Wydzielina staje się wówczas gęstsza, żółta, a nawet zielona. Charakterystyczny jest również jej nieprzyjemny zapach. Z kolei wirusowe infekcje dróg oddechowych mogą przebiegać również a takimi dolegliwościami jak: podwyższona temperatura ciała, ból gardła, kaszel, osłabienie, zmęczenie, czy brak apetytu.

 

 

Alergiczny nieżyt nosa


Inne przyczyny wodnistego kataru u dziecka mogą mieć związek z miejscowym drażnieniem śluzówki przez alergeny oraz pył i dym. Jeśli katar pojawia się na skutek nadwrażliwości na alergeny, m.in. pyłki roślin, roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt czy pleśń, mowa o rozwoju alergicznego nieżytu nosa. Oprócz wodnistego kataru pojawiają się również inne objawy alergii, tj. swędzenie nosa, kichanie, zaczerwienienie i swędzenie oczu, łzawienie oczu, drapanie w gardle oraz uczucie swędzenia. Symptomy nasilają się sezonowo lub jedynie przy kontakcie z alergenem. Zdarza się również alergiczny przewlekły katar u dziecka, wówczas objawy nieżytu nosa utrzymują się cały rok. Ważne, aby przedłużające się dolegliwości skonsultować z lekarzem. W przypadku alergii, która nie jest odpowiednio leczona istnieje ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej.

 

 

Inne czynniki wywołujące nieżyt błony śluzowej nosa


Do przyczyn kataru zaliczana jest również ekspozycja na dym papierosowy. Również zanieczyszczenie powietrza, silne zapachy czy chemikalia mogą prowadzić do wodnistego kataru u niemowlaka i starszego dziecka. Dlatego też dzieci mieszkające w bardziej zanieczyszczonych metropoliach zmagają się z całorocznym wodnistym katarem i mają również większą skłonność do infekcji górnych dróg oddechowych. U dzieci może wystąpić także naczynioruchowy nieżyt błony śluzowej nosa. Objawia się on wodnistym katarem na skutek gwałtownej, dużej zmiany temperatury otoczenia. Dlatego właśnie zimą po wyjściu na zewnątrz z ciepłego mieszkania dziecku zaczyna wyciekać z noska katar. Podobnie może dziać się podczas picia gorących napojów oraz jedzenia ostrych potraw. Wodnisty katar u niemowlaka i małego dziecka pojawia się często również podczas ząbkowania. Ma to związek z osłabioną w tym czasie odpornością. Organizm proces wyrzynania zębów odbiera jak coś, z czym trzeba walczyć. Poza tym w tym okresie dziecko wkłada do buzi różne przedmioty, które są pełne drobnoustrojów chorobotwórczych. Niekiedy podczas ząbkowania może pojawić się również gorączka, co błędnie może zostać zinterpretowane przez rodziców jako katar infekcyjny.

 

 

Ustalając przyczynę wodnistego kataru u dziecka warto wiedzieć, że różne reakcje w błonie śluzowej nosa mogą przebiegać w tym samym czasie. Często zdarza się np. nieżyt naczynioruchowy i wywołany przez alergeny.

 

 

Preparaty na wodnisty katar dla dzieci

     

     

    Co na wodnisty katar u niemowlaka i starszego dziecka?


    Wodnisty katar u dziecka leczy się w zależności od jego przyczyny, chociaż opiera się ono głównie na postępowaniu objawowym. Oprócz podstawowej terapii nieżytu nosa, stosowane leki mają na celu łagodzenie również innych objawów z nim związanych. W przebiegu wodnistego kataru u dziecka wywołanego infekcją wirusową pojawia się często kaszel, związany ze spływaniem wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ból i podrażnienie gardła, gorączka, a także osłabienie, problemy ze snem i pogorszenie samopoczucia. Alergiczny katar często współwystępuje z kichaniem, łzawieniem i świądem oczu, a także drapaniem w gardle. Natomiast gdy katar został wywołany przebywaniem w zapylonym środowisku, pojawiają się dodatkowo dyskomfort w nosie i podrażnienie śluzówki.

     

    Jak pozbyć się wodnistego kataru u dziecka? Co hamuje cieknący katar i jakie preparaty dostępne bez recepty pomogą załagodzić wodnisty katar u dziecka?

     

     

    • spray do nosa z xylometazoliną i oxymetazoliną – są to preparaty do krótkotrwałego stosowania (do 7 dni), obkurczają naczynia krwionośne, znosząc tym samym przekrwienie śluzówki nosa, ograniczają wyciek z nosa i
    • zmniejszają obrzęk śluzówki, ułatwiając oddychanie,
    • spray do nosa zwierający hipertoniczny roztwór chlorku sodu- pomaga zmniejszyć obrzęk i oczyścić nos, działa na zasadzie zjawiska osmozy, niweluje uczucie zatkanego nosa,
    • preparaty do nebulizacji- sprawdzą się ampułki z hipertonicznym roztworem soli oraz te zawierające ektoinę, natomiast w przypadku suchego kaszlu i podrażnienia gardła również te wzbogacone o kwas hialuronowy,
    • olejki eteryczne do aromaterapii- preparaty zawierające olejki eteryczne występują w różnych formach- maści do smarowania, plasterków nasączonych olejkami, płynów do kąpieli lub pojedynczych olejków, które można
    • wykorzystać w inhalacji parowej, wszystkie te preparaty wspomagają funkcjonowanie dróg oddechowych, udrażniają nos i ułatwiają oddychanie,
    • preparaty wspomagające odporność- wodnisty katar u niemowlaka i starszego dziecka, bez względu na jego przyczynę to zawsze sygnał, że warto wspomagać układ immunologiczny podając np. preparat z witaminą C, D3,
    • laktoferyną, cynkiem, kwasami omega-3 czy czarnym bzem.

     


    Dla dzieci od 7. roku życia dostępne są syropy zawierające w swoim składzie pseudoefedrynę, dekstrometorfan i triprolidynę. Są one wskazane do stosowania w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych przebiegającej z kaszlem, obrzękiem błony śluzowej nosa i wodnistym katarem.

     

     

    Leki na katar alergiczny dla dzieci, szczególnie tych małych są dostępne na receptę. Leczenie obejmuje stosowanie doustnych leków przeciwhistaminowych oraz preparatów o działaniu miejscowym- sprayów do nosa zawierających steryd i/lub substancję przeciwhistaminową, a w przypadku alergicznego zapalenia spojówek również przeciwalergicznych kropli do oczu. Korzystnie na właściwości śluzówki nosa wpływają spraye do nosa zawierające sól fizjologiczną wzbogacone o oleje, witaminę E oraz ektoinę. Można je stosować profilaktycznie gdy maluch narażony jest na działanie zanieczyszczeń, które uszkadzają śluzówkę nosa.

     

    Jeśli w czasie kataru wystąpią również inne objawy związane z infekcją stosuje się odpowiednio leki na kaszel, ból gardła czy gorączkę. Jeśli wodnista wydzielina stanie się gęsta i żółta, warto zastosować preparat pomocny w jej upłynnieniu. Na gęsty katar u dziecka sprawdzą się inhalacje z hipertonicznej soli czy spray no nosa z N-acetylocysteiną.

     

     

    Katar wodnisty u dziecka- domowe sposoby


    Kiedy dziecko staje się marudne, a z noska zaczyna lać się wodnista wydzielina warto wdrożyć różnego rodzaju metody, które poprawią samopoczucie malucha. Najczęściej wystarczy leczenie domowe, aby załagodzić nieprzyjemne dolegliwości związane z katarem. Jakie domowe sposoby sprawdzą się w przypadku wodnistego kataru u dziecka spowodowanego przez infekcję?

     

     

    • Prawidłowe nawodnienie organizmu- rozrzedza wydzielinę i ułatwia jej usunięcie. Dobrze sprawdzą się woda, herbatki ziołowe czy buliony.
    • Nawilżanie powietrza i wietrzenie pomieszczenia- pomaga utrzymać błonę śluzową nosa w dobrej kondycji.
    • Ciepłe kąpiele- para wodna z ciepłej kąpieli pomaga nawilżyć drogi oddechowe i rozrzedza wydzielinę zalegająca w zatokach.

     


    W przypadku kataru alergicznego w warunkach domowych należy ograniczyć dziecku kontakt z alergenem- substancją, która wywołuje objawy. W przypadku alergicznego nieżytu nosa ważne jest także dbanie o kondycję śluzówki. Dlatego regularnie warto sięgać po roztwory soli fizjologicznej do nosa, które zapewnią odpowiednie nawilżenie oraz funkcjonalność błony śluzowej nosa.

     

     

    Wodnisty katar u niemowlaka- kiedy do lekarza?


    Wodnisty katar, który utrzymuje się przez kilkanaście dni warto skonsultować z lekarzem. Tym bardziej jeśli zmieni się jego charakter. Konsultacji podlegają również objawy towarzyszące katarowi, tj. gorączka, ból ucha, ból głowy, obrzęk wokół oczu, które to mogą wskazywać np. na katar zatokowy u dzieci  lub bakteryjne powikłanie. Powikłaniem kataru u dzieci często jest zapalenie ucha, ze względu na budowę anatomiczną trąbki słuchowej- jest ona krótsza i bardziej pozioma. W przypadku podejrzenia alergii konieczna jest konsultacja ze specjalistą- alergologiem.

     

    Wodnisty katar u dziecka jest powszechnym problemem, który może być wywołany przez różne czynniki. Dla łagodzenia objawów kluczowe jest odpowiednie nawadnianie malucha, nawilżanie powietrza oraz stosowanie dostępnych bez recepty środków na katar. Warto również znać moment, kiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby zapewnić dziecku szybkie i skuteczne leczenie. Dzięki temu można zminimalizować dyskomfort i przyspieszyć powrót malucha do zdrowia.

    Bibliografia

    1. http://managerapteki.pl/katar-u-dzieci/
    2. Poddighe D., et. al.; Non-allergic rhinitis in children: Epidemiological aspects, pathological features, diagnostic methodology and clinical management; World J Methodol. 2016; 6(4): 200–213.
    3. Doniec Z., Sybilski A.; Alergiczny nieżyt nosa – nowe wyzwania przed sezonem pylenia; Alergoprofil 2020; 16(4): 49-5.
    4. Zawadzka-Krajewska A., Kulus M., Krajewska M.; Alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa u dzieci a astma; Alergoprofil 2007; 3(3): 12-17.

    Chociaż niniejszy serwis może zawierać informacje dotyczące kwestii medycznych, prawnych czy biznesowych informacje te nie mogą stanowić ani zastępować porady specjalisty. ADPHARMA SP. Z O.O. nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje związane bezpośrednio lub pośrednio z jakimikolwiek działaniami lub zaniechaniami podejmowanymi przez użytkownika w oparciu o informacje lub materiały zawarte w niniejszym serwisie. Chociaż ADPHARMA SP. Z O.O. podejmuje wszelkie uzasadnione środki, aby informacje na tej platformie były dokładne, kompletne i aktualne, nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody lub straty związane z niedokładnością, niekompletnością, nierzetelnością lub brakiem aktualności informacji. Niniejszy serwis zawiera również publikacje naukowe, opinie ekspertów oraz wytyczne organizacji branżowych i naukowych. Wszelkie takie informacje stanowią wyłącznie opinie osób lub podmiotów, które je wyraziły i nie należy ich interpretować jako poglądów lub zobowiązań ADPHARMA SP. Z O.O.

    Tagi:

    Zobacz więcej artykułów

    • zapalenie zatok
      zapalenie zatok
      Grudzień 02, 2022
      Skuteczny lek na zatoki- jak wybrać preparat na katar i ból zatok bez recepty?

      Ból zatok, zatkany nos, nieprzyjemny ucisk podczas schylania się. Każdy chociaż raz miał wątpliwą przyjemność walczyć z zaflegmionymi zatokami i zalegającym katarem. Opcji leczenia jest oczywiście kilka - są leki na ból zatok, osobne środki na katar, a także produkty wieloskładnikowe, które mają pomóc w obu dolegliwościach. Co zatem wybrać, czym się kierować szukając środka idealnego na zatkany nos i zatoki? Może warto podejść do tego strategicznie i zastosować terapię łączoną np. tabletki i spray czy saszetki i irygacja nosa oraz zatok? Czy antybiotyk jest zawsze koniecznością w leczeniu zatok?

      Karina Braja magister farmacji Karina Braja
    • Chore zatoki
      zapalenie zatok
      Styczeń 23, 2023
      Domowe sposoby na zatoki - jak szybko zwalczyć katar?

      Katar jest częstym i uciążliwym objawem infekcji dróg oddechowych, który zaburza komfort pacjenta i utrudnia codzienne aktywności. Jak skutecznie i bezpiecznie oczyścić zatoki? Jakie domowe sposoby na cieknący katar mogą wspomóc leczenie?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Wodnisty czy ropny katar u dziecka - podpowiadamy jak z nim walczyć i kiedy zgłosić się do lekarza!
      katar
      Luty 03, 2023
      Wodnisty czy ropny katar u dziecka - podpowiadamy jak z nim walczyć i kiedy zgłosić się do lekarza!

      Żółty katar i ropiejące oczy u dziecka często budzą niepokój opiekuna. Czy świadczą o infekcji bakteryjnej i wymagają zastosowania antybiotyku? Jak szybko wyleczyć katar u dziecka i po jakie leki warto sięgnąć?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Zapalenie zatok w ciąży - jak łagodzić katar i ból zatok?
      zatoki
      Marzec 13, 2023
      Zapalenie zatok w ciąży - jak łagodzić katar i ból zatok?

      Zatkane zatoki w ciąży mogą znacząco pogarszać samopoczucie przyszłej mamy. Ból zatok, zatkany nos i spływający katar utrudniają wykonywanie codziennych aktywności i zaburzają nocny odpoczynek. Jak leczyć zatoki w ciąży? Które domowe sposoby na katar w ciąży są skuteczne?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Żółty katar – co oznacza i jak go leczyć?
      katar
      Lipiec 05, 2024
      Żółty katar – co oznacza i jak go leczyć?

      Żółty katar u dorosłego lub dziecka najczęściej pojawia się przy infekcji. Czasami może wystąpić też w przebiegu choroby alergicznej. Jak łagodzić ten objaw? Co stosować na żółty, gęsty katar u dorosłego, a co można podać dziecku?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Co na wodnisty katar?
      katar
      Lipiec 04, 2024
      Co na wodnisty katar?

      Wodnisty katar bywa uciążliwy. Utrudnia skupienie się na codziennych aktywnościach. Wpływa negatywnie na samopoczucie. O czym może świadczyć wyciek wodnistej wydzieliny z nosa? Jak łagodzić wodnisty katar u dorosłych?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Fazy kataru u dorosłych – jak rozpoznać koniec?
      katar
      Lipiec 08, 2024
      Fazy kataru u dorosłych – jak rozpoznać koniec?

      Typowa infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych przebiega fazowo. Zazwyczaj obserwuje się dwie fazy choroby, choć czasami występuje też trzecia. Jakie są kolejne etapy kataru u dorosłych? Jak rozpoznać koniec kataru? 

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Katar – ile trwa i jak go leczyć?
      katar
      Lipiec 09, 2024
      Katar – ile trwa i jak go leczyć?

      Katar często jest traktowany jako błaha dolegliwość, choć niejednokrotnie znacząco obniża nastrój i ogranicza możliwość efektywnego wykonywania codziennych aktywności. Ile trwa katar i jakie są jego przyczyny? Jak zmniejszyć katar? Co stosować na katar infekcyjny, a co na katar sienny?

      Dominika Pagacz - Tokarek magister farmacji Dominika Pagacz - Tokarek
    • Różne kolory kataru – czy ma to znaczenie?
      katar
      Lipiec 05, 2024
      Różne kolory kataru – czy ma to znaczenie?

      Kolor kataru może wskazywać na jego przyczynę, fazę choroby, a tym samym ukierunkować farmakoterapię. Inaczej wygląda leczenie bezbarwnej wydzieliny której towarzyszy swędzenie nosa, a inaczej gęstego kataru o zielonym kolorze. Po czym poznać koniec kataru? Kiedy katar powinien niepokoić?

      Karina Braja magister farmacji Karina Braja