Przeziębienie w ciąży - czy jest groźne? Jak je leczyć?

Przeziębienie czy grypa w ciąży - przyczyny, objawy

Przeziębienie w ciąży, a także grypa w ciąży to choroby wirusowe, które w okresie jesienno-zimowym występują dość często. Zmiany zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej powodują, że ryzyko rozwoju różnych infekcji jest większe. Dotyczy to między innymi właśnie infekcji dróg oddechowych, takich jak przeziębienie i grypa.

Przeziębienie w ciąży jest powszechne. Jest to łagodna infekcja, w przebiegu której dominuje katar. Częsty jest też ból gardła, kaszel i osłabienie. Temperatura ciała może być nieco podwyższona, jednak z reguły nie przekracza ona 38 stopni Celsjusza. Przeziębienie zwykle trwa 7-10 dni. U części kobiet ciężarnych objawy infekcji mogą jednak utrzymywać się nieco dłużej.

Grypa w ciąży jest znacznie bardziej niebezpieczna w porównaniu z przeziębieniem. Zmiany w funkcjonowaniu układu odpornościowego, zmiana pojemności płuc oraz częstotliwości rytmu serca powodują, że kobieta ciężarna jest bardziej narażona na wystąpienie powikłań. O ile więc niepowikłana grypa u kobiety w ciąży przebiega dość podobnie jak u reszty populacji, o tyle ryzyko jej ciężkiego przebiegu jest większe w przypadku tej grupy pacjentek. Szczególnie niebezpieczna jest wysoka gorączka. Pozostałe objawy grypy w ciąży które mogą wystąpić to: dreszcze, bóle mięśniowe, silny kaszel, ból głowy i spadek apetytu. Różnicom i podobieństwom między tymi chorobami poświęciliśmy artykuł: Grypa a przeziębienie - jak je odróżnić? 

Jak leczyć przeziębienie w pierwszym trymestrze ciąży?

Jak leczyć przeziębienie w ciąży? 1 trymestr to okres, w którym kształtują się kluczowe narządy. Zadziałanie w tym czasie czynnika szkodliwego może prowadzić do poronienia lub wad u płodu. Zwykłe przeziębienie bez gorączki najczęściej nie jest groźne dla dziecka. W 1 trymestrze ryzyko przeniknięcia wirusa przez łożysko jest niewielkie. Pojawiające się objawy choroby powodują jednak dyskomfort i spadek samopoczucia u kobiety. Co na przeziębienie w ciąży? Jakie leki można bezpiecznie stosować? Ból gardła w ciąży można łagodzić preparatami z porostem islandzkim (np. Isla, Fiorda). Przy katarze zaleca się stosować wodę morską, a przy kaszlu bezpieczny jest np. syrop islandzki. O preparatach, które mogą być bezpiecznie stosowane przez kobietę ciężarną pisaliśmy w artykule: Co na odporność w ciąży - jak wspomóc organizm przyszłej mamy w sezonie infekcyjnym? 

Przeziębienie - objaw ciąży? U niektórych kobiet, dolegliwości pojawiające się na samym początku ciąży mogą przypominać przeziębienie. Spadek apetytu, pogorszenie samopoczucia i osłabienie mogą być zarówno objawem ciąży, jak i początku przeziębienia. Rozróżnienie tych dwóch stanów może być dość trudne. Czasami dopiero brak miesiączki powoduje, że kobieta zaczyna podejrzewać ciążę, a nie zwykłe przeziębienie.

O ile wpływ przeziębienia na wczesną ciążę jest praktycznie żaden, o tyle grypa stwarza realne zagrożenie zarówno dla kobiety ciężarnej, jak i dla rozwijającego się płodu. Grypa w ciąży zwiększa ryzyko wad wrodzonych u dziecka. Niebezpieczna jest nie tyle sama grypa, co występująca w jej przebiegu wysoka gorączka. Warto pamiętać, że gorączkę w ciąży należy leczyć. Bezpiecznym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym jest paracetamol. Jeśli kobieta ciężarna zauważa u siebie objawy grypy, powinna niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Konieczne może okazać się zastosowanie leków przeciwwirusowych, które są tym skuteczniejsze, im wcześniej zostaną wprowadzone do leczenia. 

Przeziębienie w ciąży - 2 trymestr

Leki na przeziębienie w ciąży w 2 trymestrze to te same preparaty, które zostały wymienione wcześniej. Po upłynięciu 1 trymestru, większość kobiet jest nieco spokojniejsza, a ewentualna łagodna infekcja nie budzi już takiego niepokoju jak wcześniej. Przeziębienie w 2 trymestrze ciąży raczej nie jest niebezpieczne. Co prawda ryzyko przejścia wirusa przez łożysko jest większe niż w 1 trymestrze, jednak ewentualne tego konsekwencje nie są już tak poważne. 

Ponownie, zdecydowanie bardziej groźna jest grypa. W związku z tym, zaleca się szczepienie na grypę w ciąży. Szczepienie, o ile nie mu ku niemu przeciwwskazań, może być wykonane w każdy trymestrze, choć za optymalny moment na przyjęcie leku uznaje się właśnie 2 lub 3 trymestr. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wykonanie szczepienia na grypę u wszystkich kobiet, które w okresie zwiększonej zachorowalności (w Polsce przypada on na miesiące zimowe), są lub będą w ciąży.

Przeziębienie w ciąży - 3 trymestr. Jakie leki na przeziębienie można w tym czasie stosować?

Bezpieczny lek na przeziębienie w ciąży w 3 trymestrze? Podobnie jak w poprzednich trymestrach, można stosować wodę morską do nosa, przeciwbólowy paracetamol (np. Efferalgan, Apap), pastylki z porostem islandzkim lub dedykowane kobietom ciężarnym preparaty z serii Prenalen. Jakie leki na przeziębienie w ciąży nie są zalecane? W przypadku większości preparatów, które są powszechnie przyjmowane podczas przeziębienia (np. popularne saszetki na przeziębienie), nie ma jednoznacznych danych na temat bezpieczeństwa ich stosowania w okresie ciąży. Z tego względu, najczęściej są one przeciwwskazane. W 3 trymestrze nie należy też zażywać ibuprofenu, aspiryny, ani innych leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. diklofenak, deksketoprofen, naproksen).

Ryzyko powikłań po grypie jest największe właśnie w 3 trymestrze ciąży. To wtedy najczęściej zachodzi konieczność hospitalizacji kobiety ciężarnej. Zgodnie z szacunkami, kobiety w ciąży 7-krotnie częściej wymagają leczenia w szpitalu po zachorowaniu na grypę niż reszta społeczeństwa. Grypa w 3 trymestrze zwiększa też ryzyko przedwczesnego porodu, urodzenia dziecka z niską masą ciała i innych niekorzystnych konsekwencji. Ciężki przebieg grypy może również stwarzać zagrożenie dla życia dziecka.

Jedynym skutecznym sposobem profilaktyki są szczepienia, które można przeprowadzić również w 3 trymestrze. Szczepienie chroni też dziecko w pierwszych miesiącach po urodzeniu przed zachorowaniem na grypę. Warto dodać, że to właśnie niemowlaki w pierwszym półroczu najczęściej wymagają leczenia szpitalnego w związku z grypą. Tak małych dzieci nie zaleca się szczepić na grypę, dlatego korzystne dla nich jest szczepienie przyjęte przez mamę, będącą jeszcze w ciąży.

Naturalne sposoby na objawy przeziębienia w ciąży

Pierwsze objawy przeziębienia warto leczyć domowymi sposobami. Choć są one umiarkowanie skuteczne, mogą poprawić samopoczucie chorej. Ulgę w bólu gardło może przynieść zarówno ciepła herbata, jak i zimny lód. Warto wybrać to, co najlepiej sprawdza się u danej osoby. Korzystne jest też płukanie gardła wodą z solą. Regularne wykonywanie tego zabiegu, 3-4 razy dziennie, zmniejszy obrzęk błony śluzowej i może uśmierzyć ból. Istotny jest także odpoczynek i regeneracja organizmu. 

Co w ciąży na przeziębienie pomoże udrożnić nos i zmniejszyć katar? Przy uporczywym katarze, można płukać nos i zatoki z wykorzystaniem roztworu soli. Preparaty do oczyszczania nosa to m.in. Irigasin i Zatoxin Rinse. Krótkotrwałą ulgę i poprawę komfortu może przynieść też ciepłe mleko z miodem, czosnkiem i odrobiną masła. 

Przeziębienie w ciąży - kiedy należy zgłosić się do lekarza?

Przeziębiona kobieta ciężarna traktowana jest z większą ostrożnością niż pacjentki niebędące w ciąży. Pewne objawy wymagają pilnej konsultacji z lekarzem:

• utrzymująca się, wysoka gorączka, która nie ustępuje mimo stosowania paracetamolu lub szybko nawraca,
• duże nasilenie objawów - silny ból gardła, ból mięśni, uporczywy kaszel i duże osłabienie - jeśli jakiekolwiek objawy przeziębienia występują z dużym natężeniem, zawsze warto skonsultować się z lekarzem,
• duszności,
• ból w klatce piersiowej,
• odwodnienie, trudności z przyjmowaniem płynów,
• brak poprawy po 3-4 dni infekcji wirusowej,
• ponowne nasilenie dolegliwości po ich stopniowym ustępowaniu.

Do lekarza z pewnością warto udać się również wtedy, gdy przeziębiona kobieta ciężarna zauważa zmiany w aktywności dziecka podczas choroby (np. znacznie rzadsze ruchy dziecka) lub dolegliwości takie jak nawracające skurcze, ból podbrzusza, a także inne objawy ginekologiczne pojawiające się w trakcie infekcji.

Jak zapobiegać przeziębieniu w ciąży?

Jak uchronić się przed przeziębieniem w ciąży? Nie zawsze uda się zapobiec infekcji górnych dróg oddechowych, ale podchodząc do tego tematu kompleksowo, można ograniczyć częstość występowania choroby:

• unikanie dużych skupisk ludzi, szczególnie w okresie infekcyjnym,
• częste mycie rąk,
• dbanie o nawadnianie organizmu i zdrową, wartościową dietę,
• regularny ruch na świeżym powietrzu,
• jakościowy sen,
• zwrócenie uwagi na temperaturę i wilgotność powietrza w mieszkaniu,
• szczepienia ochronne - o szczepieniach przeciwko grypie była mowa we wcześniejszej części artykułu,
• regularna suplementacja witaminy D, która wspiera pracę układu odpornościowego.

Przeziębienie a ciąża - łagodna infekcja najczęściej jest zupełnie nieszkodliwa dla płodu. Sięgnięcie po domowe sposoby na przeziębienie w ciąży oraz stosowanie bezpiecznych leków dla ciężarnych zmniejszą pojawiające się dolegliwości i poprawią komfort kobiety. W przypadku wystąpienia gorączki lub podejrzenia grypy, konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem. Samodzielne rozpoznanie rodzaju infekcji może być trudne. Lekarz po przeprowadzeniu wywiadu i zbadaniu pacjentki będzie w stanie postawić prawidłową diagnozę i zalecić odpowiednie leczenie. Czasami, z infekcji górnych dróg oddechowych rozwija się zapalenie ucha w ciąży. Leczy się je przy pomocy paracetamolu, choć w pewnych przypadkach konieczne może być wprowadzenie antybiotyku.

FAQ - pytania od pacjentów: Przeziębienie w ciąży - co na przeziębienie można stosować, jak leczyć ból gardła w ciąży, czy przeziębienie jest groźne w ciąży?

Czy domowe sposoby na przeziębienie są wystarczające, aby infekcja się nie zaostrzyła?

Domowe sposoby mogą nieco złagodzić objawy towarzyszące przeziębieniu i poprawić samopoczucie kobiety ciężarnej. Warto z nich korzystać przede wszystkim właśnie na początku infekcji:

• dbanie o nawadnianie organizmu i odpoczynek w ciąży wpływa na jego lepsze, efektywniejsze radzenie sobie z chorobą,
• nawilżanie powietrza w pomieszczeniu pomaga zmniejszyć uczucie suchości w gardle oraz kaszel,
• ciepła herbata łagodzi ból gardła,
• płukanie nosa solą fizjologiczną przywraca swobodny oddech.

Na pierwsze objawy przeziębienia warto stosować domowe sposoby, które są bezpieczne dla przyszłej mamy oraz dziecka. Dopiero w razie ich nieskuteczności wskazane jest farmakologiczne leczenie przeziębienia.

Co na ból gardła w ciąży mogę stosować?

Ból gardła to jeden z najczęstszych objawów przeziębienia w ciąży. Jeśli jest łagodny wystarczyć może nawilżanie śluzówki gardła preparatami z propolisem lub porostem islandzkim. Przy obrzęku śluzówki gardła pomocne jest płukanie wodą z solą. Na silny ból gardła lekarz może zalecić kobiecie ciężarnej np. lek z benzydaminą (np. Uniben). Należy zaznaczyć, że farmakologiczne leczenie infekcji w ciąży zawsze powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. Kobieta ciężarna powinna przyjmować leki dopiero po konsultacji medycznej.

Wiem, co można brać na przeziębienie w ciąży. A jakie leki są przeciwwskazane?

Do łagodzenia objawów przeziębienia w ciąży nie zaleca się stosowania:

• ibuprofenu, aspiryny, diklofenaku, naproksenu oraz innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) - są one szczególnie przeciwwskazane w III trymestrze ciąży,
• fenylefryny,
• pseudoefedryny,
• kodeiny,
• tabletek do ssania z lidokainą, benzokainą, flurbiprofenem i salicylanem choliny,
• leków na kaszel z lewodropropizyną, erdosteiną lub wyciągiem z bluszczu.

Co stosować na przeziębienie w ciąży na gorączkę?

Przeziębiona kobieta ciężarna, która ma gorączkę, może sięgnąć po lek z paracetamolem. Jest to pierwszy wybór przy bólu i gorączce w okresie ciąży. Paracetamol można przyjmować w każdym trymestrze ciąży, pamiętając o tym, aby stosować najmniejsze skuteczne dawki, przez możliwie najkrótszy czas.