Ból kręgosłupa lędźwiowego i inne rodzaje bólu pleców

magister farmacji
Ból pleców i kręgosłupa to objawy związane ze zmianami zapalnymi stawów, ale i zwykłym przeciążeniem. Mogą wynikać z przepracowania, przetrenowania lub urazu, takiego jak stłuczenie np. kości ogonowej. Nie bez znaczenia są też zła postawa ciała (przy siedzeniu), niewłaściwa higiena kręgosłupa, brak ćwiczeń, osłabienie mięśni, a także ciąża i związane z nią przemiany w ciele kobiety. Jakie są najczęstsze przyczyny bólu kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowego? Jak wygląda skuteczne leczenie bólu kręgosłupa? Jak złagodzić ból kręgosłupa domowymi sposobami?
Ból pleców i kręgosłupa to objawy związane ze zmianami zapalnymi stawów, ale i zwykłym przeciążeniem. Mogą wynikać z przepracowania, przetrenowania lub urazu, takiego jak stłuczenie np. kości ogonowej. Nie bez znaczenia są też zła postawa ciała (przy siedzeniu), niewłaściwa higiena kręgosłupa, brak ćwiczeń, osłabienie mięśni, a także ciąża i związane z nią przemiany w ciele kobiety. Jakie są najczęstsze przyczyny bólu kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowego? Jak wygląda skuteczne leczenie bólu kręgosłupa? Jak złagodzić ból kręgosłupa domowymi sposobami?

Ból kręgosłupa lędźwiowego i krzyżowego - czynniki ryzyka bólu krzyża
Co powoduje ból w lędźwiach? Ból kręgosłupa lędźwiowego i krzyżowego zależnie od przyczyny może występować i nasilać się w ruchu. Z kolei bezruch i przyjęcie odpowiedniej pozycji może przynosić ulgę. Ból lędźwi zwykle wynika z przetrenowania lub przeciążenia związanego z dźwiganiem ciężkich przedmiotów. Jedną z dolegliwości odcinka lędźwiowego kręgosłupa jest postrzał znany jako lumbago, który charakteryzuje się rwącym i silnym bólem.
Dolegliwości tego odcinka kręgosłupa mogą być również opisywane jako ból pleców na dole po bokach, co w praktyce może oznaczać wadę w obrębie dysków międzykręgowych. Oprócz tego ból pleców część pacjentów opisuje jako nerwoból związany z uciskiem korzenia nerwu (tzw. ucisk na korzonki), któremu towarzyszy ból promieniujący do kończyny i znany jako rwa kulszowa. Warto wziąć pod uwagę również zgłaszany przez pacjentów ból pleców tuż nad pośladkami, który może wiązać się dysfunkcją stawu krzyżowo-biodrowego czy kamicą nerkową. Z pewnością jest to jedna z częściej występujących dolegliwości bólowych w obrębie pleców, na który zaczynają narzekać już 30-latkowie, a ponad to kobiety w ciąży i osoby pracujące fizycznie. Przede wszystkim z problemem bólu dolnego odcinka pleców zmagają się też kierowcy, którzy przez wiele godzin utrzymują tę samą pozycję ciała.
Ból kręgosłupa piersiowego - przyczyny, objawy
Co może powodować ból kręgosłupa w odcinku piersiowym? Ból kręgosłupa piersiowego jest rzadziej związany z dyskopatią, a częściej z siedzącym trybem życia i problemami z postawą ciała (np. nadmierne pochylenie w kierunku monitora). Oprócz tego ból pleców w odcinku piersiowym to częsta dolegliwość kobiet, których matka natura obdarzyła sporym biustem. Dolegliwości bólowe części piersiowej kręgosłupa opisywane są często przez samych pacjentów jako np. ból między lub pod łopatkami, co ma powiązanie z towarzyszącą dysfunkcją stawu barkowego (szczególnie, jeśli ból występuje jedynie po prawej lub lewej stronie).
Warto podkreślić, że ból odcinka piersiowego to nie tylko problem z mięśniami i kręgosłupem, ale często również objaw niektórych chorób wewnętrznych. Jest szereg dolegliwości związanych z funkcjonowaniem serca, które mogą być odczuwanie jako ból z tyłu pleców na wysokości łopatek lub płuc. O jakich chorobach mowa? Warto wymienić tutaj zawał, zapalenie płuc lub opłucnej, zapalenie mięśnia sercowego lub osierdzia.
Ból kręgosłupa szyjnego - przyczyny, objawy
Ból szyi i karku to dolegliwości związane ze wzmożonym napięciem mięśniowym, które jest efektem np. złej postawy ciała utrzymywanej podczas siedzenia przed monitorem. Wśród przyczyn wymienia się również ograniczoną aktywność fizyczną, przeciążenie związane z nierównomiernym rozłożeniem plecaka. Często w przebiegu bólu karku i szyi pojawia się bolesny kurcz mięśni. Niekiedy ból kręgosłupa szyjnego wynika z degeneracji kręgów szyjnych, których zmiana może wpływać na zaburzony przepływ płynu mózgowo-rdzeniowego, co powoduje np. bóle głowy. Ból karku bardzo często towarzyszy dolegliwościom szyjnym. Oprócz tego pojawiają się również objawy neurologiczne jak drętwienie, mrowienie, sztywność karku. Natomiast, kiedy ból szyi i karku przebiega z gorączką może oznaczać to zapalenie opon mózgowo rdzeniowych.
Ból kości ogonowej i krzyżowej - skąd się bierze i jakie są jego objawy?
Dwa ostatnie odcinki kręgosłupa stanowi odcinek krzyżowy i guziczny. Mimo, iż oba odcinki to zrośnięte ze sobą kręgi, to tworzą one 2 osobne kości. Najczęstszą przyczyną bolesności tej okolicy są urazy i upadki. Powodują one silny ból w dole pleców. Jego konsekwencją jest np. stłuczenie kości krzyżowej i ogonowej. Dodatkowo ból kości ogonowej i w obrębie odcinka krzyżowego to również zwiastun zbliżającej się miesiączki u wielu kobiet.
Rodzaje bólu kręgosłupa - jak rozpoznać chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, dyskopatię, rwę i osteoporozę?
Objawy bólu kręgosłupa mogą być różne i mieć rozmaite przyczyny. Oto kilka najczęstszych związanych z nim schorzeń:
- choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa - w tym przypadku występuje przewlekły ból kręgosłupa, którego przyczyną jest stopniowe zużywanie się chrząstki stawowej. W zależności od miejsca występowania zmian zwyrodnieniowych może pojawić się ból górnego lub dolnego odcinka kręgosłupa. Dość charakterystycznym objawem jest poranna sztywność, która stopniowo ustępuje po lekkim rozruchu. Oprócz przewlekłego bólu pleców pacjenci mogą doświadczać zawrotów głowy, mrowienia i drętwienia kończyn czy choćby zaburzeń równowagi,
- dyskopatia, która prowadzi do przepukliny jądra miażdżystego - najczęściej pojawia się punktowy, ostry ból kręgosłupa, choć czasem występuje też ból bardziej rozlany. Jest to ból kręgosłupa promieniujący w kierunku kończyn, któremu mogą towarzyszyć zaburzenia czucia i osłabienie siły mięśniowej,
- rwa kulszowa, rwa barkowa - przyczyną bólu pleców jest tutaj ucisk lub podrażnienie nerwu. Występuje ostry ból kręgosłupa, który promieniuje przy rwie kulszowej w kierunku kolana, czasem nawet stopy, a przy rwie barkowej w kierunku ramienia i dłoni. Pacjenci często odczuwają osłabienie mięśni kończyn, mogą mieć problem z pełnym wyprostowaniem kolana, wstawaniem, a przy rwie barkowej z trzymaniem cięższych przedmiotów,
- osteoporoza - objawy bólu pleców przy osteoporozie mogą wystąpić dopiero przy zaawansowanym stadium choroby. Osteoporoza to choroba związana z obniżeniem gęstości kości, w wyniku czego stają się one bardziej kruche i podatne na złamanie. Do złamania może dojść podczas zupełnie niepozornych czynności, takich jak schylanie się, skręt tułowia czy kaszel. Przy osteoporozie pojawia się nagły ból, który w razie braku interwencji i leczenia może przejść w przewlekły ból kręgosłupa.
Diagnostyka bólu kręgosłupa
Jak wygląda diagnozowanie bólu kręgosłupa? Lekarz przeprowadza z pacjentem szczegółowy wywiad oraz bada go. Szuka przyczyny bólu pleców. W większości przypadków występuje ból pleców nieswoisty, który nie ma żadnej konkretnej przyczyny i samoistnie ustępuje. W takiej sytuacji dodatkowe zabiegi diagnostyczne najczęściej nie są potrzebne. Lekarz może zalecić leki przeciwbólowe i/lub fizjoterapię. Jeśli jednak lekarz podejrzewa, że objawy bólu pleców mogą mieć poważniejszą przyczynę, może zalecić dodatkowe badania, takie jak np. rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa i RTG kręgosłupa. Jeżeli rozważany jest ból pleców zapalny, zlecone mogą zostać również inne badania, które pomogą znaleźć źródło bólu.
Przy diagnozowaniu bólu kręgosłupa duże znaczenie mają takie aspekty jak:
- charakter bólu - czy jest to przewlekły ból pleców czy może nagły, ostry ból krzyża. Czy ból w dolnej części pleców pojawił się nagle, czy może stopniowo nasila się od dłuższego czasu lub jest jednostajny od kilku miesięcy? Czy ból kręgosłupa związany jest z aktywnością fizyczną, czy może nasila się podczas leżenia?
- promieniowanie bólu - ból promieniujący w kierunku kończyny dolnej lub górnej ma najczęściej inne źródło niż punktowy, ograniczony ból krzyża,
- dodatkowe objawy - czy oprócz bólu pleców występuje też np. drętwienie, mrowienie kończyny, problemy z normalnym poruszaniem się lub osłabienie mięśni?
Jak złagodzić ból pleców? Po jakie leki sięgnąć?
Ból pleców, niezależnie czy mówimy o odcinku lędźwiowym, krzyżowym, ogonowym, szyjnym czy piersiowym jest dokuczliwy i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Na szczęście uśmierzenie bólu szyi, lędźwi, krzyża jest stosunkowo proste. W dużej mierze opiera się na stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych na ból pleców. Mogą to być środki doustne lub do stosowania zewnętrznego. Wyjątek stanowią tabletki i maść na ból pleców w ciąży. Wiele z preparatów dostępnych bez recepty jest niewskazana do stosowania u ciężarnych.
Warto podkreślić, że leki na ból pleców to rozwiązanie doraźne. Istotne w procesie leczenia jest zidentyfikowanie przyczyny problemu i jego eliminacja.
Doustne środki na ból pleców
Doustne środki to jedna z prostszych opcji do stosowania w przypadku bólu pleców na dole, między łopatkami czy w obrębie szyi i karku. Najczęściej do dyspozycji są leki należące do NLPZ jak naproksen, ketoprofen lub diklofenak. Zależnie od preferencji dostępne są one jako tabletki, kapsułki, granulat czy saszetki na ból pleców. To jaki wybrać lek przeciwbólowy wybierzemy zależy od wieku, ewentualnych schorzeń współistniejących, ale również nasilenia bólu. Dlatego warto zacząć stosowanie od łagodniejszych środków jak ibuprofen (np. Ibupar) lub deksketoprofen (np. Kerdex).
Ból kręgosłupa i maść przeciwzapalne
Dla części osób zmagających się z bólami pleców stosowanie doustnych środków przeciwbólowych jest przeciwwskazane. Obecność owrzodzenia czy nadżerki skłania część pacjentów do zastosowanie bezpieczniejszej alternatywy, jaką są żel i maść przeciwbólowa na bazie naproksenu, diklofenaku czy ibuprofenu. Będą one pomocne na ból szyi, w odcinku krzyżowym i obrębie łopatek oraz żeber.
Preparaty rozgrzewające na ból pleców
Część dolegliwości ze strony kręgosłupa ma charakter przewlekły i wymaga stosowania preparatów, które zadziałają miorelaksacyjnie. Słabe działanie rozkurczające mięśnie szkieletowe mają produkty rozgrzewające. Sprawdzą się w przypadku rwy kulszowej, bólu kręgosłupa lędźwiowego czy na ból karku i szyi. Maści rozgrzewające w przypadku bólu pleców wzmacniają przepływ krwi i przyspieszają procesy regeneracyjne. Oprócz tego uczucie ciepła będące efektem wzmożonego krążenia w drobnych naczyniach ogranicza uczucie bólu. Maści rozgrzewające na plecy i kręgosłup można znaleźć w kategorii kości, stawy, mięśnie. Zawierają one w składzie kamforę, kapsaicynę, olejek goździkowy i sosnowy.
Domowe sposoby na ból pleców
Niekiedy ból pleców jest na tyle dokuczliwy, że uniemożliwia poruszanie się i wyjście z domu. Wtedy z pomocą przychodzą domowe sposoby na ból pleców. Jak zatem łagodzić ból kości ogonowej, krzyżowej i innych odcinków kręgosłupa posiłkując się tym, co jest w domu? Jedną z opcji jest ciepły termofor, poduszka elektryczna lub gorąca kąpiel z rozgrzewającymi olejkami np. goździkowym lub cynamonowym. Oprócz tego w wielu stanach zapalnych i bólowych, szczególnie pochodzenia mięśniowego, pomocny jest magnez i potas w połączeniu z witaminą B6.
Nie można zapominać również o potencjale ziół wykorzystywanych w dolegliwościach bólowych, zapalnych oraz zwyrodnieniowych mięśni i stawów. Zależnie od surowca roślinnego można część z nich stosować doustnie i/lub zewnętrznie. W przypadku bólu pleców i kręgosłupa pomocny będzie imbir, kurkuma, kadzidłowiec indyjski, czarci pazur, wierzba.
Oprócz tego warto posiłkować się leczniczym masażem oraz bańkami lekarskimi, które to metody pozwolą załagodzić ból pleców. Można rozważyć również ćwiczenia na ból pleców, chociaż ich doborem powinien zająć się fizjoterapeuta. W ramach przeciwdziałania dolegliwościom bólowym warto wprowadzić ćwiczenia rozciągające i regularną gimanstykę kręgosłupa.
Ból pleców w ciąży - co na niego stosować i kiedy zgłosić się do lekarza?
Ból pleców w okresie ciąży nie dziwi chyba nikogo. Rosnące dziecko w brzuchu mamy z miesiąca na miesiąc staje się coraz cięższe, co ma bezpośredni wpływ na obciążenie kręgosłupa w odcinku krzyżowym i lędźwiowym. Jak często kobiety ciężarne skarżą się na dolegliwości pleców? Ból krzyża w ciąży dotyczy 50-90% ciężarnych kobiet i najczęściej pojawia się w okolicy 20. tygodnia. Nie bez znaczenia dla bólu pleców są również inne zmiany zachodzące w organizmie przyszłej mamy. Mowa tutaj chociażby o zwiększających swoją objętość piersiach.
W czasie ciąży kobietom może dokuczać ból w odcinku lędźwiowym przypominający rwę kulszową. Oprócz tego ból pleców może promieniować na nogi lub pośladki. Kiedy ból pleców w ciąży jest niebezpieczny? Jest to z pewnością ból ostry, przeszywający, promieniujący, który pojawił się nagle i mogą mu towarzyszyć objawy jak drętwienie czy też ograniczone czucie. Co jeśli dolegliwości wiążą się ze zwyczajnym zmęczeniem i pojawiają się w drugiej połowie dnia? Co wolno stosować na ból pleców w ciąży? Jednym z bezpieczniejszych środków jest paracetamol, który stosuje się doustnie. Niestety ze względu na ograniczoną ilość danych maści przeciwbólowe w ciąży zawierające diklofenak czy naproksen nie znajdą zastosowania. Nie są wskazane również ciepłe kąpiele czy ciepłe okłady. Dlatego przyszła mama powinna bacznie zwracać uwagę na to co je i kontrolować wagę oraz dbać o kręgosłup. Pomogą w tym na pewno ćwiczenia na kręgosłup dedykowane dla kobiet w ciąży i po porodzie.
Ból pleców to dolegliwość, która pojawia się coraz częściej w społeczeństwie. Ma to związek głównie z siedzącym trybem życia oraz zwiększoną masą ciała. Nieodpowiednia pozycja ciała wymuszana przez cały dzień w pracy to kolejny aspekt przyczyniający się do pojawienia się dolegliwości bólowych. Do tego dochodzą jeszcze niewłaściwa pozycja ciała podczas snu oraz przedawnione urazy, które z biegiem lat się pogłębiają. Znając czynniki przyczyniające się do bólu pleców znacznie łatwiej mu zapobiegać. W końcu z taką dolegliwością w zasadzie nie można normalnie funkcjonować w ciągu dnia.
Bibliografia
1. Rutter, P., Pluta, J., & Błaszczyna, N. (2018). Opieka farmaceutyczna. Wrocław: Edra Urban & Partner.
2. Latkowski, B., Lukas, W., & Godycki-Ćwirko, M. (2017). Medycyna rodzinna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
3. Lennecke, K., Hagel, K., Przondziono, K., Filipek, B., Orłowska, A., & Smolińska, M. (2018). Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chorób. Wrocław: MedPharm Polska.
4. https://www.monz.pl/Bole-kregoslupa-przyczyny-postepowanie,73184,0,2.html
5. https://bibliotekanauki.pl/articles/1033425.pdf
6. https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2017/09/Geriatria_2.pdf
Chociaż niniejszy serwis może zawierać informacje dotyczące kwestii medycznych, prawnych czy biznesowych informacje te nie mogą stanowić ani zastępować porady specjalisty. ADPHARMA SP. Z O.O. nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek konsekwencje związane bezpośrednio lub pośrednio z jakimikolwiek działaniami lub zaniechaniami podejmowanymi przez użytkownika w oparciu o informacje lub materiały zawarte w niniejszym serwisie. Chociaż ADPHARMA SP. Z O.O. podejmuje wszelkie uzasadnione środki, aby informacje na tej platformie były dokładne, kompletne i aktualne, nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody lub straty związane z niedokładnością, niekompletnością, nierzetelnością lub brakiem aktualności informacji. Niniejszy serwis zawiera również publikacje naukowe, opinie ekspertów oraz wytyczne organizacji branżowych i naukowych. Wszelkie takie informacje stanowią wyłącznie opinie osób lub podmiotów, które je wyraziły i nie należy ich interpretować jako poglądów lub zobowiązań ADPHARMA SP. Z O.O.


