Co na odporność dla dzieci - jak wybrać preparat dla najmłodszych?

Układ immunologiczny - czyli co stoi na straży odporności dziecka?

Preparaty na odporność dla dzieci stosowane są głównie jesienią i zimą. Podczas chłodniejszych pór roku rośnie bowiem częstość zachorowań na różnorodne infekcje, przede wszystkim na przeziębienie i grypę. Układ odpornościowy dziecka zaczyna rozwijać się już w życiu płodowym. Proces ten trwa przez kolejnych kilkanaście lat. Jest wiele czynników, które wpływają korzystnie na jego przebieg i jednocześnie całkiem sporo tych, które zaburzają rozwój i funkcjonowania układu odpornościowego. 

Leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci najczęściej podawane są przedszkolakom i dzieciom uczęszczającym do szkoły podstawowej. Wynika to z faktu, że system odpornościowy w pierwszych latach życia nie działa jeszcze tak sprawnie jak u osób dorosłych. Uważa się, że dopiero w okolicach 12. roku życia, układ odpornościowy jest w pełni dojrzały. W wieku przedszkolnym, normą jest chorowanie na infekcje wirusowe 6-8 razy w ciągu roku. Starsze dzieci w wieku szkolnym chorują rzadziej - na ogół 3-4 razy w roku. Po 12. roku życia częstość zachorowań jest zbliżona do tej, która dotyczy osób dorosłych - 1-2 razy w roku.

Dlaczego małe dzieci często chorują?

Słabsza odporność u dziecka wynika w dużej mierze właśnie z nie w pełni wykształconego jeszcze układu immunologicznego. W miarę rozwoju dziecka, stopniowo dojrzewa też jego układ odpornościowy. Uczy się on zwalczać wirusy, bakterie i wszelkie inny drobnoustroje, z którymi ma styczność. Dzieci mogą więc chorować częściej niż dorośli. O ile maluch jest ogólnie zdrowy, posiada prawidłową odporność i nie zmaga się z żadnymi chorobami przewlekłymi, rzadko rozwijają się powikłania. Infekcje przebiegają dość łagodnie i mają charakter samoograniczający się. 

Niepokój powinny budzić częste infekcje uszu (4 lub więcej w ciągu roku), zapalenia płuc (2 lub więcej w ciągu roku), przedłużająca się antybiotykoterapia (trwająca 2 miesiące lub dłużej) nieprzynosząca istotnej poprawy, brak przyrostu masy ciała i zahamowanie rozwoju. W tych przypadkach, warto wziąć pod uwagę możliwe niedobory odporności.

Jeśli natomiast dzieci chorują kilka razy w roku i zazwyczaj są to łagodne infekcje, które po kilku dniach mijają i nie wymagają hospitalizacji, prawdopodobnie jest to zupełnie normalny etap ich rozwoju i nie świadczy to o zaburzeniach prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

Warto jednak zaznaczyć, że dzieci narażone są na co dzień na różnego rodzaju czynniki środowiskowe, które mogą sprzyjać częstszym zachorowaniom. Co ma negatywny wpływ na odporność dziecka?

• Niewłaściwa dieta - bogata w cukier i żywność wysokoprzetworzoną, a uboga w witaminy i składniki odżywcze,
• Niedobór snu - Zbyt krótki zły jakościowo sen obniża aktywność limfocytów i produkcję przeciwciał, co przewlekle zwiększa podatność na infekcje,
• Przewlekły stres - ze względu na wzrost poziomu kortyzolu hamowana jest odpowiedź immunologiczna, dodatkowo stres powoduje osłabienie organizmu,
• Niedostateczna aktywność fizyczna - brak ruchu ogranicza prawidłowe krążenie limfy i krwi, co utrudnia sprawne działanie układu odpornościowego, dlatego też dzieci spędzające dużo czasu przed ekranami częściej chorują,
• Nadmierna ekspozycja na patogeny (uczęszczanie do żłobka, przedszkola)- przebywanie w dużych skupiskach gdzie patogeny łatwo się rozprzestrzeniają sprzyja zakażeniom, z kolei częste infekcje, bez pełnej regeneracji organizmu, mogą prowadzić do okresowego osłabienia odporności,
• Zanieczyszczenie środowiska - smog, dym tytoniowy (także bierne palenie) i toksyny środowiskowe uszkadzają nabłonek dróg oddechowych – pierwszą linię obrony przed drobnoustrojami chorobotwórczymi,
• Nadmierna higiena - ograniczony kontakt z naturalnymi drobnoustrojami może zaburzać prawidłowy rozwój układu immunologicznego, a stosowanie środków dezynfekcyjnych bez wyraźnej przyczyny może negatywnie wpływać na naturalną odporność,
• Zbyt wysoka temperatura i niska wilgotność panująca zimą w pomieszczeniach - warunki takie negatywnie wpływają na funkcjonalność błony śluzowej wyścielającej drogi oddechowe,
• Równocześnie występująca alergia - obniżona funkcjonalność śluzówki sprzyja infekcjom, a dodatkowo układ odpornościowy jest znacznie bardziej eksploatowany, więc choroby przebiegają ciężej,
• Brak szczepień ochronnych - zwiększa ryzyko rozwoju ciężkich chorób zakaźnych, które dodatkowo mogą długotrwale osłabić organizm.
• Niedobór witaminy D - składnik ten bierze udział w regulacji odpowiedzi immunologicznej i tym samym ochronie organizmu przed infekcjami.

Jak można wzmocnić odporność dziecka naturalnymi sposobami?

Jak wzmocnić odporność u dzieci? Dbanie o odporność dziecka zaczyna się już w okresie płodowym. Sposób odżywiania się matki, zapobieganie niedoborom żywieniowym w ciąży poprzez odpowiednią suplementację wpływa na zdrowie i rozwój dziecka. Dzieci rodzone naturalnie i karmione wyłącznie piersią przez pierwszych sześć miesięcy życia również są bardziej odporne. Nie zawsze jednak możliwy jest poród naturalny i nie wszystkie mamy mogą lub chcą karmić piersią. Niezależnie od rodzaju porodu i sposobu karmienia niemowlęcia warto wdrażać zdrowe nawyki i inne naturalne sposoby na wzmocnienie organizmu dziecka:

• spędzanie czasu na świeżym powietrzu niezależnie od pogody (unikajmy jednak wychodzenia z domu przy znacznym zanieczyszczeniu powietrza w okolicy),
• regularne wietrzenie mieszkania - cyrkulacja powietrza pomaga pozbyć się wielu zarazków, alergenów i zanieczyszczeń. Zimą również należy dbać o wietrzenie pomieszczeń choćby kilka minut dziennie,
• codzienna aktywność fizyczna, szczególnie na świeżym powietrzu, to ważny czynnik, który pozytywnie wpływa na dobry sen, zdrowie psychiczne malucha i odporność,
• nienarażanie dziecka na dym papierosowy - zgodnie z szacunkami ok. 40% dzieci narażonych jest na kontakt z dymem papierosowym, który zaburza prawidłową pracę układu oddechowego,
• dbanie o higienę osobistą - nie chodzi o wychowywanie dziecka niemalże w sterylnych warunkach, ale o podstawowe zasady higieny, które ograniczają rozprzestrzenianie się różnorodnych zarazków: zasłanianie ust podczas kichania lub kaszlu, częste mycie rąk,
• zadbanie o odpowiednią ilość snu, niezbędnego do regeneracji organizmu i prawidłowej pracy układu immunologicznego,
• unikanie stresu - wpływa on negatywnie nie tylko na odporność, ale na ogólny rozwój dziecka i jego funkcjonowanie w społeczeństwie,
• odpowiednie żywienie - żaden lek na odporność dla dzieci nie będzie tak skuteczny jak zdrowe, urozmaicone posiłki, które dostarczają do organizmu wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Zbilansowana, zdrowa dieta bogata w owoce, warzywa, ryby i produkty fermentowane bez wątpienia wspiera odporność dzieci.

Jak wybrać preparat na odporność dla dziecka?- suplementy diety wspierające zdrowie malucha

Preparatów na odporność jest obecnie tak dużo, że rodzicom trudno może być wybrać odpowiedni lek lub suplement dla dziecka. Postaramy się więc ułatwić ten wybór. Związkiem, który można podawać dzieciom w celu wzmocnienia odporności jest cynk. Jest to składnik mineralny, który obok żelaza i selenu, ma największy wpływ na funkcjonowanie układu immunologicznego. Jego niski poziom w organizmie osłabia odporność dziecka. Cynk znaleźć można w kapsułkach do żucia Omegamed Odporność 5+ oraz w płynie doustnym Loma Vital, dedykowanym dzieciom powyżej 3. roku życia oraz tabletkach do rozgryzania i żucia - Naturell Cynk + witamina C. Zawartość cynku w preparatach bez recepty, przeznaczonych dla dzieci, jest jednak znacznie niższa w porównaniu do tej, która była wykorzystywana w badaniach mających ocenić skuteczność cynku w zapobieganiu infekcjom. Cynk może przynieść najlepszy efekt u dzieci, u których pojawiły się niedobory tego związku. Pierwiastek ten wpływa też na skrócenie czasu utrzymywania się objawów infekcji. Korzystnie na układ odpornościowy dziecka wpływa również dodatkowa suplementacja witaminą D, witaminą C, laktoferyną, colostrum, beta glukanem, bądź też ziołowymi ekstraktami z czarnego bzu, aloesu, czy jeżówki purpurowej - w przypadku starszych dzieci. 

Co na odporność dla noworodka i niemowlaka?

Warto pamiętać, że karmienie piersią najlepiej wpływa na układ odpornościowy twojego dziecka od pierwszych dni życia. Jeśli natomiast zachodzi potrzeba stymulowania układu odpornościowego u tak małego dziecka, na pewno warto rozważyć probiotyki. Największą skuteczność w zapobieganiu chorobom górnych dróg oddechowych wykazały szczepy bakterii Lactobacillus rhamnosus GG, obecne m.in. w kroplach probiotycznych Flostrum. Probiotyki w kroplach są wygodne do podania dla niemowląt. Wiele z nich można stosować u dzieci już od pierwszych dni życia. Należy mieć jednak na uwadze, że dowody na skuteczność probiotyków w zapobieganiu infekcjom nie są wysokiej jakości. Niemniej jednak probiotyki wspierają jelita, gdzie znajduje się większość komórek odpornościowych.

Preparaty na odporność dla dzieci często zawierają ekstrakt z czarnego bzu. Zawarte w nim składniki łagodzą dolegliwości pojawiające się w przebiegu przeziębienia i grypy, oraz skracają okres ich utrzymywania się. Bez czarny znajduje się w preparatach Sambucol. Sambucol Baby może być podawany dzieciom już od ukończenia 6. miesiąca życia.

Należy pamiętać także o suplementacji witaminy D od pierwszych dni życia dziecka. Jej niedobór może negatywnie wpływać na układ odpornościowy, a także rozwój układu kostnego. 

Co na wzmocnienie dla dziecka po chorobie? 

W okresie rekonwalescencji i powrotu do zdrowia warto zadbać przede wszystkim o naturalne sposoby na wzmocnienie organizmu dziecka, wymienione wyżej. Bardzo ważny jest sposób odżywiania się. Podczas choroby często dochodzi do spadku apetytu, co może wiązać się z niedostarczeniem wystarczającej ilości witamin i minerałów. Są one niezbędne do efektywnej pracy układu odpornościowego. Po chorobie warto więc zadbać o odpowiednią ilość składników odżywczych w przyjmowanych przez dziecko posiłkach. Jeśli może ich brakować, warto sięgnąć po preparaty witaminowe, które je uzupełnią. Ważna jest też regularna suplementacja witaminą D, o której należy pamiętać szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Jako uzupełnienie diety wzmacniające odporność po chorobie warto rozważyć podawanie dziecku tranu, oleju z wątroby rekina lub laktoferyny.

Natomiast jeśli dziecko poddane było antybiotykoterapii konieczne będzie podawanie probiotyków. Lekarze rekomendują kontynuowanie probiotykoterapii nawet kilka tygodni po zakończeniu leczenia antybiotykiem. Aż do pełnej regeneracji mikroflory bakteryjnej. Samo stosowanie kiszonek, czy produktów mlecznych wzbogaconych o bakterie probiotyczne może być w takim wypadku niewystarczające.

Warto dodać, że żaden suplement ani lek na odporność dla dzieci nie powinien być stosowany bez konsultacji z lekarzem jeśli zdiagnozowano lub podejrzewa się u malucha poważniejsze zaburzenia odporności. W tym przypadku również można stosować leki wzmacniające układ immunologiczny dla dzieci, ale powinny być one indywidualnie i rozważnie dobrane przez specjalistę po wykonaniu odpowiednich badań.

Preparaty na odporność dla dzieci mogą zmniejszyć częstość infekcji oraz złagodzić ich przebieg. Środki te nigdy nie powinny być stosowane w zastępstwie zdrowej, zbilansowanej diety, ale jako jej uzupełnienie. Korzystny wpływ na odporność mają podstawowe zasady zdrowego tryby życia (dieta, regularna aktywność fizyczna), jak również szczepienia.

Podsumowanie- Co zrobić, żeby dziecko nie chorowało? Co na odporność dla dzieci?

• Dbanie o prawidłowe żywienie - zbilansowana dieta bogata w warzywa, owoce, pełnowartościowe białko, ryby i produkty fermentowane, która jednocześnie ogranicza cukier i żywność wysokoprzetworzoną,
• Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilość snu dobrej jakości, dostosowanego do wieku dziecka,
• Codzienna aktywność fizyczna najlepiej na świeżym powietrzu, niezależnie od pory roku,
• Regularne przebywać na świeżym powietrzu, jednak bez wychodzenia przy dużym zanieczyszczeniu powietrza,
• Troska o właściwe warunki temperatury i wilgotności powietrza w domu szczególnie zimą i dbanie o regularne wietrzenie pomieszczeń,
• Unikanie dymu tytoniowego - bierne palenie uszkadza drogi oddechowe i osłabia odporność,
• Zachowanie rozsądnej higieny - przestrzeganie podstawowych zasad, ale unikanie nadmiernej sterylizacji,
• Unikanie stresu,
• Leczenie alergii i chorób przewlekłych,
• Stosowanie szczepień ochronnych,
• Suplementowanie witaminy D,
• Rozważenie stosowania preparatów na odporność jako uzupełnienie diety.